جواب دوّم : چون موجب بتشكنى آن حضرت خشم و غضب نسبت به بتان بود كه مرتب و منظم با احترام براى پرستش چيده شده بودند و از همه بيشتر به بت بزرگ خشم پيدا كرد كه براى وى احترام بيشترى قائل بودند و لذا بتشكنى را به وى نسبت داد چون سبب خشم آن حضرت گرديده بود و انگيزهاى براى شكستن بتان ديگر ايجاد كرده بود .
جواب سوّم : آن حضرت شكستن بتها را بطور معلق و مشروط به بت بزرگ نسبت داد نه به طور مطلق يعنى چنين فرمود :
بَلْ فَعَلَهُ كَبِيرُهُمْ هذا فَسْئَلُوهُمْ إِنْ كانُوا يَنْطِقُونَ
« 1 » كه فاسألوهم مقدم گرديده است .
يا نارُ كُونِي بَرْداً وَ سَلاماً عَلى إِبْراهِيمَ
« 2 » سؤال 639 : چگونه آتش قابليت دارد تا مورد خطاب حضرت حق قرار گيرد با اينكه خطاب متوجه افرادى است كه داراى عقل هستند ؟
جواب : خطاب تكوينى است نه معمولى و لذا اختصاص به افراد داراى عقل ندارد چنان كه مىفرمايد
يا جِبالُ أَوِّبِي مَعَهُ
« 3 » و باز مىفرمايد :
فَقالَ لَها وَ لِلْأَرْضِ ائْتِيا طَوْعاً أَوْ كَرْهاً
« 4 » و باز مىفرمايد :
وَ قِيلَ يا أَرْضُ ابْلَعِي ماءَكِ وَ يا سَماءُ أَقْلِعِي
« 5 »
وَ إِسْماعِيلَ وَ إِدْرِيسَ وَ ذَا الْكِفْلِ . . . .
مِنَ الصَّالِحِينَ
« 6 » سؤال 640 : چرا فقط اين چند پيامبر بزرگوار را در رديف صالحان قلمداد كرده است با اينكه اكثر مؤمنان خصوصا در روزگاران پيشين صالح بودهاند ؟
هامش
( 1 ) . سورهء انبياء ، آيهء 63 : بلكه بزرگترين آنها اين كار را كرده است .
( 2 ) . سورهء انبياء ، آيهء 69 : اى آتش بر ابراهيم سرد و سلامت باش .
( 3 ) . سورهء سباء ، آيهء 10 : اى كوهها با او هم آواز شويد .
( 4 ) . سورهء فصلت ، آيهء 11 : پس گفت به آسمان و به زمين خواه يا ناخواه بيائيد .
( 5 ) . سورهء هود ، آيهء 44 : و گفته سراى زمين آب خود فروبرو اى آسمان بازايست .
( 6 ) . سورهء انبياء ، آيات 85 و 86 : و اسماعيل و ادريس و ذا لكفل را ياد كن . . . همگى از شايستگان بودند .