وَ ما مَنَعَنا أَنْ نُرْسِلَ بِالْآياتِ إِلَّا أَنْ كَذَّبَ بِهَا الْأَوَّلُونَ وَ آتَيْنا ثَمُودَ النَّاقَةَ مُبْصِرَةً فَظَلَمُوا بِها
« 1 » سؤال 573 : در اين آيه 8 سؤال مطرح است . 1 - هيچچيز مانع ارادهء الهى نمىتواند شود و اگر بخواهد معجزهاى مىفرستد و اگر نخواهد بفرستد تكذيب و عدم تكذيب مردن يكسان است و عدم ارسال بر اثر عدم اراده است پس چگونه تكذيب امتهاى پيشين مانع ارسال معجزه براى مردم شده بود ؟
2 - ارسال خود متعدّى است چنان كه مىفرمايد :
« إِنَّا أَرْسَلْنا نُوحاً إِلى قَوْمِهِ »
پس چه نيازى بود كه به وسيلهء باء متعدى شود و بفرمايد : و ما نرسل بالآيات ؟
3 - مراد از آيات در اينجا معجزات اقتراحى اهل مكّه بود كه پيامبر ( ص ) كوه صفا را به صورت طلا در بياورد و يا كوههاى مكّه را براى امكان كشاورزى ازاله كند و مكتوبى را از آسمان بفرستد . اين آيات كه براى پيشينيان فرستاده نشد و آنان همچنين معجزاتى نديده بودند پس چگونه آنها را تكذيب كردند ؟
4 - تكذيب پيشينيان چرا مانع ارسال براى اقوام بعدى است ؟ چه بسا آنها تكذيب نكنند .
5 - چه تناسب و ارتباطى بين صدر آيه و جملهء
« وَ آتَيْنا ثَمُودَ النَّاقَةَ مُبْصِرَةً »
وجود دارد ؟
6 - توصيف ناقه به مبصر بودن به چه معناست ؟
هامش
( 1 ) . سورهء اسراء ، آيهء 59 : چيزى موجب ترك ارسال معجزه است ما نگرديد مگر تكذيب پيشينيان و ما معجزات را براى ترسانيدن مىفرستيم و براى قوم ثمود نامهء را روشن فرستاديم . پس آنان ظلم به آن نمود .