در معناى تثنيه است .
پس گويا فرموده است : سواء منكم اثنان مستخف باللّيل و سارب بالنّهار « 1 »
وَ ما دُعاءُ الْكافِرِينَ إِلَّا فِي ضَلالٍ
« 2 » سؤال 481 : منظور از ضلال در اينجا ضياع و بطلان است . درحالىكه كفار هنگام سختىها و گرفتاريها و غرق شدن در دريا خدا را مىخوانند و خداوند آنها را اجابت مىكند . پس چگونه دعاى آنها باطل است ؟
جواب : عبادت كفّار كه همان بتپرستى است در ضلالت و ضياع است و لذا قبل از آن فرمود :
وَ الَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ
« 3 » يعنى عبادت مىكنند غير از خدا را . ( پس منظور از دعا در اينجا عبادت است نه دعاى مصطلح )
وَ يَقُولُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْ لا أُنْزِلَ عَلَيْهِ آيَةٌ مِنْ رَبِّهِ
« 4 » سؤال 482 : اين بخش از آيه شريفه چه ارتباطى با بخش ديگر آيه دارد ؟
كه مىفرمايد :
قُلْ إِنَّ اللَّهَ يُضِلُّ مَنْ يَشاءُ وَ يَهْدِي إِلَيْهِ مَنْ أَنابَ
« 5 » جواب : اين كلامى است كه به عنوان تعجب نسبت به گفتار آنان صادر شده است زيرا معجزات روشن و فراوانى را كه نبى اكرم ( ص ) ارائه مىداد و هيچ پيامبرى قبل از آن حضرت نياورده بود و قران كافى بود كه مرتب آيه پس از آيه نازل مىشد . انكار مىكردند پس وقتى كه انكار آيات الهى كرده و به آنها اعتنائى ننمودند و چنين انگاشتند كه گويا آيهاى نازل نشده است
هامش
( 1 ) . يكسانند از شما مستخفيان و ظاهران . ( شب روان و حركتكنندگان در روز )
( 2 ) . سوره رعد ، آيهء 14 : و دعاى كافران جز در گمراهى نيست .
( 3 ) . سوره رعد ، آيهء 14 : و آنان كه جز او را مىخوانند .
( 4 ) . سوره رعد ، آيهء 27 : كافران مىگويند : چرا از جانب پروردگارش معجزهاى بر او نازل نمىشود .
( 5 ) . سوره رعد ، آيهء 27 : بگو خدا هركه را بخواهد گمراه مىكند و هركه را به درگاه او روى كند هدايت مىكند .