جواب دوّم : در اين آيه تقديم و تأخير وجود دارد ( يعنى در اصل چنين بوده است ( توبوا إليه ثمّ استغفروا ربّكم ) .
جواب سوّم : فرّاء مىگويد : ثم در اينجا به معناى واو است و افادهء ترتيب نمىكند پس سؤال بىمورد است .
كسى كه توبه و استغفار هم نكند از متاع نيكو تا پايان عمر برخوردار است يعنى بنابه قول ابن عباس زرق فراوان نصيب او مىشود و بنابه قول ابن قتيبه عمر طولانى پيدا مىكند پس چرا اين متاع نيكو را منحصر به اهل استغفار و توبه نموده است ؟
جواب سوّم : ديگران غير از ابن عباس و ابن قتيبه گفتهاند : كه متاع نيكو به معناى زندگى با طاعت و قناعت است و چنين زندگى حتما مشروط به استغفار و توبه است .
وَ ما مِنْ دَابَّةٍ فِي الْأَرْضِ إِلَّا عَلَى اللَّهِ رِزْقُها
« 1 » سؤال 427 : چرا بجاى فى الارض در اينجا على الارض نفرمود با اينكه با دابّه مناسبت بيشترى دارد چرا كه دابّه جنبندهاى است كه به روى زمين حركت مىكند ؟
جواب : فى در اينجا به معناى على است مثل آنجا كه مىفرمايد :
وَ لَأُصَلِّبَنَّكُمْ فِي جُذُوعِ النَّخْلِ
« 2 » و يا مىفرمايد :
أَمْ لَهُمْ سُلَّمٌ يَسْتَمِعُونَ فِيهِ
« 3 » جواب دوّم : لفظ فى اعمّ و شاملتر از على است زيرا بر خلاف على شامل تمام جنبندههاى روى زمين و درون زمين مىگردد .
سؤال 428 : چرا ضمانت روزى را فقط به دابّه اختصاص داد درحالىكه
هامش
( 1 ) . سورهء هود ، آيهء 6 : و هيچ جنبندهاى در زمين نيست مگر آنكه روزى او بر خداست .
( 2 ) . سورهء طه ، آيهء 71 : و شما را در نخلهاى خرما به صليب مىكشم .
( 3 ) . سوره طور ، آيهء 38 : نردبانى دارند كه به آسمان روند و سخن وحى فرشتگان را بشنوند .