جواب : قرآن بر انسانها نازل شده است چرا كه خداوند مىفرمايد :
يا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جاءَكُمْ بُرْهانٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَ أَنْزَلْنا إِلَيْكُمْ نُوراً مُبِيناً
« 1 » و باز در مورد منافقين مىفرمايد :
يَحْذَرُ الْمُنافِقُونَ أَنْ تُنَزَّلَ عَلَيْهِمْ سُورَةٌ
« 2 » جواب دوّم : خطاب متوجه پيامبر است ولى مراد غير پيامبر است چنان كه مىفرمايد :
يا أَيُّهَا النَّبِيُّ اتَّقِ اللَّهَ وَ لا تُطِعِ الْكافِرِينَ وَ الْمُنافِقِينَ
« 3 » مؤيد اين قول پايان اين آيه است
إِنَّ اللَّهَ كانَ عَلِيماً حَكِيماً
« 4 » و آيه بعد نيز مؤيد اين قول است كه مىفرمايد :
قُلْ يا أَيُّهَا النَّاسُ إِنْ كُنْتُمْ فِي شَكٍّ مِنْ دِينِي
« 5 » جواب سوّم : ان به معناى ما است . پس معناى آيه اين است : ( فما كنت في شكّ ممّا أنزلنا إليك فسئل ) يعنى ما تو را امر نمىكنيم كه از احبار يهود و نصارى در مورد صدق كتاب خود بپرسى چرا كه تو شكى نسبت به آن ندارى بلكه براى آنست كه بصيرت و يقين و اطمينان تو افزوده شود .
جواب چهارم : خطاب متوجه پيامبر ( ص ) است و قطعا آن حضرت شكى نسبت به قرآن نداشت ولى مراد اتمام حجت بر كافران اهل شك بوده چنان كه در مورد عيسى عليه السّلام مىفرمايد :
أَ أَنْتَ قُلْتَ لِلنَّاسِ اتَّخِذُونِي وَ أُمِّي إِلهَيْنِ مِنْ دُونِ اللَّهِ
« 6 » يا اينكه خداوند مىدانست كه چنين سخنى را عيسى عليه السّلام هرگز نگفته است ولى اين را فرمود تا بر مسيحيان اتمام حجت كند .
هامش
( 1 ) . سورهء نساء ، آيهء 174 : اى مردم بسوى شما دليلى روشن از پروردگارتان آمد بسوى شما نورى آشكار نازل كرديم .
( 2 ) . سورهء توبه ، آيهء 64 : مىترسند منافقان كه سورهاى بر آنان نازل شود .
( 3 ) . سورهء احزاب ، آيهء 1 : اى پيامبر از خدا بپرهيز و كافران و منافقان را اطاعت كن .
( 4 ) . سورهء احزاب ، آيهء 1 : همانا خداوند به آنچه انجام مىدهيد آگاه است .
( 5 ) . سورهء يونس ، آيهء 104 : بگو اى مردم اگر از دين من در شكّ هستيد .
( 6 ) . سورهء مائده ، آيهء 116 : آيا تو گفتى به مردم كه مرا و مادرم را دو خدا به غير از الله برگزيند .