و امثال اينها مىگردد پس منافاتى در كار نيست .
أَلا إِنَّ لِلَّهِ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ مَنْ فِي الْأَرْضِ
« 1 » سؤال 416 : اگر آسمانها و زمين و مخلوقات ساكن در آنها و ماوراى آنها همه و همه مملوك و مخلوق خداوند هستند پس چه فائدهاى در اختصاص دادن مملوكيت و مخلوقيت ساكنان زمين و آسمان وجود دارد ؟
جواب : خداوند عاقلان و اهل تميز يعنى فرشتگان و جنيان را فقط نام برد تا روشن شود كه اينها كه بنده خدا مىباشند و خداوند پروردگار آنها ، هيچكدام شايستگى ربوبيت و شراكت با او را ندارند پس بتان و ستارگان و امثال اينها بطريق اولى شريك و همتاى خداوند نمىباشند .
أَ تَقُولُونَ لِلْحَقِّ لَمَّا جاءَكُمْ أَ سِحْرٌ هذا
« 2 » سؤال 417 : چگونه حضرت موسى عليه السّلام گفته قوم خود را بر طريق استفهام مطرح فرمود درحالىكه آنان نه بر طريق استفهام بلكه به عنوان خبر و يا قطع و يقين مؤكد به « انّ » و « ل » معجزه او را سحر ناميدند و خداوند نيز سخن آنان را چنين نقل كرد :
فَلَمَّا جاءَهُمُ الْحَقُّ مِنْ عِنْدِنا قالُوا إِنَّ هذا لَسِحْرٌ مُبِينٌ
« 3 » جواب : در اين آيه شريفه كلماتى در تقدير است كه در اصل چنين بوده است : أ تقولون للحقّ لمّا جاءكم إنّ هذا لسحر مبين أسحر هذا « 4 » پس استفهام در قول موسى عليه السّلام است نه در نقل قول آنان .
هامش
( 1 ) . سورهء يونس ، آيهء 66 : آگاه باشيد كه براى خداوند است هركس كه در آسمانها و هركس كه در زمين است .
( 2 ) . سورهء يونس ، آيهء 77 : آيا به رسول و آيات حق كه براى هدايت شما آمد مىگوييد آيا است ؟
( 3 ) . سورهء يونس ، آيهء 76 : پس هنگامى كه حق از جانب ما بر آنان آمد گفتند همانا اين سحرى آشكار است .
( 4 ) . آيا به حق كه به سوى شما آمده است مىگوييد اين سحر مبين است ؟ آيا اين سحر است ؟