وَ ما ظَنُّ الَّذِينَ يَفْتَرُونَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ يَوْمَ الْقِيامَةِ
« 1 » سؤال 412 : اين آيه شريفه در مقام تهديد اهل كذب و افتراء چنين مىفرمايد : چه مىدانند كه خداوند با آنان در روز قيامت چگونه رفتار خواهد كرد ؟ پس اين تهديد با جمله بعد كه در مقام بشارت و نويد مىفرمايد
إِنَّ اللَّهَ لَذُو فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ
« 2 » چگونه متناسب دارد ؟
جواب : معناى جمله بعد اين است كه خداوند چون نعمت عقل و وحى و هدايت و تأخير عذاب و فتح باب توبه را به آنها داده بر آنها تفضل و احسان نموده است ، پس چگونه با اين همه نعمت بر خداوند دروغ و افتراء مىبندند ؟ ! با اين بيان صدر و ذيل آيه با يكديگر متناسب مىشوند .
وَ ما تَكُونُ فِي شَأْنٍ وَ ما تَتْلُوا مِنْهُ مِنْ قُرْآنٍ
« 3 » سؤال 413 : اين آيه خطاب به نبى اكرم ( ص ) است و به صورت مفرد آمده ولى پس از آن چرا به صورت جمع مىفرمايد :
وَ لا تَعْمَلُونَ مِنْ عَمَلٍ
« 4 » جواب : ابن الانبارى گفته است . جمع در فعل سوم به اين دليل است كه امت با پيامبر ( ص ) در دو فعل اول داخل هستند ، ديگران گفتهاند : مراد از فعل سوم نيز فعل نبى اكرم است ولى براى تعظيم و تكريم آن حضرت به صورت جمع آمده است . چنان كه مىفرمايد :
أَ فَتَطْمَعُونَ أَنْ يُؤْمِنُوا لَكُمْ
« 5 » با اينكه بنا بر قول ابن عباس خطاب متوجه پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله است و يا مىفرمايد :
هامش
( 1 ) . سورهء يونس ، آيهء 60 : آنان كه بر خدا دروغ مىبندند مگر چه گمان دارند به روز قيامت .
( 2 ) . سورهء يونس ، آيهء 60 : همانا خداوند را بر مردم فضل و احسان بسيار است .
( 3 ) . سورهء يونس ، آيهء 61 : در هيچ حال نباشى و هيچ ، آيه از قرآن تلاوت نكنى .
( 4 ) . سورهء يونس ، آيهء 61 : و هيچكارى انجام نمىدهيد .
( 5 ) . سورهء بقره ، آيهء 75 : آيا اميدواريد كه بر شما ايمان آورند .