نداشتند كه آن را تغيير داده و ناپسند شده و به هلاكت مبتلا شده باشند . پس چرا چنين دليلى را مطرح فرمود ؟
جواب : همان گونه كه ممكن است حال پسنديده و نيك به حال ناپسند تغيير يابد حال بد نيز ممكن است به حال بدتر تغيير يابد . اينان قبل از بعثت بتپرست بودند ولى پس از آن تكذيب آيات بينات كرده و به حال تيرهترى افتادند و لذا خداوند نعمت مهلت را از آنها گرفت و عذاب فرستاد .
إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِنْدَ اللَّهِ الَّذِينَ كَفَرُوا فَهُمْ لا يُؤْمِنُونَ
« 1 » سؤال 360 : فائدهء ذكر
« فَهُمْ لا يُؤْمِنُونَ »
بعد از
« الَّذِينَ كَفَرُوا »
چيست ؟
جواب : مراد آن است كه بيان فرمايد كه بدترين كافران آن كسانى هستند كه تا هنگام مرگ كفر خود را استمرار بخشند .
إِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ عِشْرُونَ صابِرُونَ يَغْلِبُوا مِائَتَيْنِ وَ إِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ مِائَةٌ يَغْلِبُوا أَلْفاً مِنَ الَّذِينَ كَفَرُوا بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لا يَفْقَهُونَ الْآنَ خَفَّفَ اللَّهُ عَنْكُمْ وَ عَلِمَ أَنَّ فِيكُمْ ضَعْفاً فَإِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ مِائَةٌ صابِرَةٌ يَغْلِبُوا مِائَتَيْنِ وَ إِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ أَلْفٌ يَغْلِبُوا أَلْفَيْنِ
« 2 » سؤال 361 : در اين دو آيه دو مطلب مشابه و كاملا به يك معنى مطرح شده و آن اينكه نيروى اندك مقاوم مؤمن بر نيروى انبوه غير مؤمن پيروز خواهند شد . دليل تكرار اين مطلب در اين دو آيه چيست ؟
جواب : فائدهء تكرار اين مطلب دلالت بر اين معنى است كه قلّت
هامش
( 1 ) . سورهء انفال ، آيهء 55 : بدترين جنبندگان نزد خدا كسانى هستند كه راه كفر پيش گرفتند و ايمان نمىآورند .
( 2 ) . سورهء انفال ، آيهء 65 و 66 : اگر بيست نفر با استقامت از شما باشند بر دويست نفر غلبه مىكنند و اگر صد نفر باشند بر هزار نفر از كافران پيروز مىشوند چرا كه آنان قومى هستند كه نمىفهمند . هم اكنون خداوند به شما تخفيف داد و دانست كه در شما ضعفى وجود دارد . بنابراين اگر صد نفر با استقامت از شما باشند بر دويست نفر پيروز مىشوند و اگر هزار نفر باشند بر دو هزار نفر غلبه خواهند كرد .