و كثرت عدد دشمن موجب تفاوت در وعدهء الهى نمىشود ، يعنى همانطوركه خداوند بيست نفر را بر دويست نفر غلبه مىدهد همچنين صد نفر را بر هزار نفر پيروز مىكند و همينطور كه صد نفر را بر دويست نفر پيروز مىكند هزار نفر را نيز بر دو هزار نفر پيروز مىكند .
إِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ عِشْرُونَ صابِرُونَ يَغْلِبُوا مِائَتَيْنِ
« 1 » سؤال 362 : چگونه خداوند تعالى از غلبه صد مؤمن بر دويست كافر خبر مىدهد درحالىكه مىبينيم كه امر بر عكس است يعنى صد كافر بر صد مؤمن بلكه گاهى دويست مؤمن پيروز مىشوند ؟
جواب : خداوند از اين غلبه به شرط صبر و ثبات در ميدان نبرد يا اتحاد ظاهرى و باطنى مسلمين خبر مىدهد و هرجا كه چنين باشد پيروزى هم قطعى است . البته ممكن است كه كسى بگويد اين پيروزى براى مؤمنانى است كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله در بين آنهاست .
وَ اللَّهُ يُرِيدُ الْآخِرَةَ
« 2 » سؤال 363 : چگونه خداوند خود را مريد آخرت مىداند درحالىكه او دنيا را نيز اراده كرده و اگر نكرده بود دنيا پديد نمىآمد ؟ پس فائده اين جمله چيست ؟
جواب : مراد از اراده در اينجا اختيار كردن و محبت داشتن است نه ارادهء ايجاد و تكوّن . پس معنى اين است كه آيا شما دنيا را پسنديده و اختيار مىكنيد درحالىكه خداوند آخرت يعنى چيزى را كه سبب نيل به بهشت يعنى عزت بخشيدن به اسلام بهوسيله شهادت است مىپسندد .
هامش
( 1 ) . سورهء انفال ، آيهء 65 : اگر از شما 20 نفر صابر باشند بر 200 نفر غلبه مىكنند .
( 2 ) . سورهء انفال ، آيهء 67 : و خداوند آخرت را خواسته است .