جاى ديگر مىفرمايد :
« زَيَّنَّا لَهُمْ أَعْمالَهُمْ »
« 1 » كه خود را فاعل تزيين معرفى فرموده و در جاى ديگر مىفرمايد :
وَ إِذْ زَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطانُ أَعْمالَهُمْ
« 2 » يعنى شيطان موجب تزيين اعمال كافران گرديده است . در حقيقت تزيينكننده اعمال آنها كيست ؟
جواب : تزيين عمل شيطان است كه با اغوا و اضلال و وسوسه و ايراد شبهه اعمال آنها را تزيين مىكند و همچنين از ناحيه خداوند است كه همه اينها را خلق فرموده است . پس مىتوان به هر دو نسبت داد .
يا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ أَ لَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِنْكُمْ . . .
قالُوا شَهِدْنا عَلى أَنْفُسِنا . . .
وَ شَهِدُوا عَلى أَنْفُسِهِمْ أَنَّهُمْ كانُوا كافِرِينَ
« 3 » سؤال 291 : چگونه خداوند به جنّ و انس خطاب فرموده و آمدن پيامبران را به آنها تذكر مىدهد درحالىكه پيامبران فقط بسوى انسانها ارسال شدهاند ؟
جواب : مراد از پيامبران جنّ همان جنيانى هستند كه قرآن را از پيامبر شنيده و بسوى قوم خود بعنوان منذر و بيمدهنده بازگشتند چنان كه مىفرمايد :
« وَ إِذْ صَرَفْنا إِلَيْكَ نَفَراً مِنَ الْجِنِّ يَسْتَمِعُونَ الْقُرْآنَ »
« 4 » جواب دوّم : اين آيه مثل آيه
يَخْرُجُ مِنْهُمَا اللُّؤْلُؤُ وَ الْمَرْجانُ
« 5 » است كه مراد فقط يكى از آن دو يعنى درياى شور است كه لؤلؤ و مرجان تحويل مىدهد ( پس
هامش
( 1 ) . سورهء نمل ، آيهء 4 : براى آنان اعمالشان را زينت داديم .
( 2 ) . سورهء انفال ، آيهء 14 : و هنگامى كه شيطان براى آنان اعمالشان را زينت داد .
( 3 ) . سورهء انعام ، آيهء 130 : اى گروه جن و انس آيا پيامبرانى از شما بر شما نيامدند . . . . گفتند ما به ضرر خود شهادت مىدهيم و شهادت دادند كه ما كافر بوديم .
( 4 ) . سورهء احقاف ، آيهء 29 : و هنگامى كه تنى چند از جنيان را متوجه تو گردانيديم تا قرآن را استماع كنند .
( 5 ) . سورهء رحمن ، آيهء 22 : خارج مىشود از آن دو لؤلؤ و مرجان .