خدا پسنديده باشد از سوى بنده خدا هم پسنديده است .
فَطَوَّعَتْ لَهُ نَفْسُهُ قَتْلَ أَخِيهِ فَقَتَلَهُ فَأَصْبَحَ مِنَ الْخاسِرِينَ
« 1 » سؤال 227 : اين آيه دلالت مىكند كه قابيل توبه كرده است و چون پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله مىفرمايد : النّدم التّوبة « 2 » پس نبايد استحقاق آتش دوزخ را داشته باشد .
جواب : وى به خاطر قتل برادرش هابيل پشيمان نشده بود بلكه به خاطر اينكه يك سال او را بر دوش خود حمل مىكرد و يا به خاطر آنكه نمىدانست كه چگونه او را دفن كند و سرانجام كلاغ به او آموخت و يا به خاطر فقدان برادر نادم شد نه به خاطر گناه قتل . ( يعنى جنبه عاطفى داشت نه مذهبى ) و بر فرض هم كه به خاطر قتل پشيمان شده باشد معلوم نيست كه در شريعت آنها ندامت و پشيمانى توبه محسوب شود . علاوه بر اينكه توبه در حقوق الهى مؤثر است نه حقوق بندگان خداوند و ريختن خون كسى حق الناس است نه حق اللّه . پس توبه بىفائده است .
مِنْ أَجْلِ ذلِكَ كَتَبْنا عَلى بَنِي إِسْرائِيلَ أَنَّهُ مَنْ قَتَلَ نَفْساً بِغَيْرِ نَفْسٍ أَوْ فَسادٍ فِي الْأَرْضِ فَكَأَنَّما قَتَلَ النَّاسَ جَمِيعاً وَ مَنْ أَحْياها فَكَأَنَّما أَحْيَا النَّاسَ جَمِيعاً
« 3 » سؤال 228 : چگونه كيفر قتل و پاداش احياء يك انسان مساوى با قتل يا احياء همهء مردم است درحالىكه به مقتضاى عقل و حكمت گناه هر اندازه كه بيشتر باشد قبيحتر و كيفر آن سنگينتر است ولى اين آيه شريفه با تشبيه
هامش
( 1 ) . سورهء مائده ، آيات 30 و 31 : نفس سركش تدريجا او را مصمّم به قتل برادر كرد و او را كشت ، پس وى از پشيمانشدگان گرديد .
( 2 ) . پشيمانى از گناه توبه است .
( 3 ) . سورهء مائده ، آيهء 32 : كسى كه يك نفر را بكشد مثل آن است كه همه مردم را كشته است و كسى كه يك نفر را زنده كند مثل آن است كه همه را زنده كرده است .