الصَّالِحِينَ
« 1 » سؤال 167 : اين آيه در مدح و ستايش كسانى است كه اطاعت از خدا و رسول صلّى اللّه عليه و آله مىكنند و عادت عرب آن است كه در صفات مدح از پائينتر شروع و به بالاتر ختم كنند ولى چرا در اينجا از بالاترها شروع كرده و به پائينترها ختم نموده است ؟
جواب : در اينجا از باب مذكور نيست بلكه مقصود بيان آن است كه اهل اطاعت روز قيامت با اشراف و خواص بسر مىبرند و گويا كسى پرسيده كه اشراف و خواص كيانند و خداوند آنها را معرفى نموده است و آنها را به ترتيب شرافت و اختصاص نام برده است چنان كه در دو آيه
أَطِيعُوا اللَّهَ
« 2 » و آيه
شَهِدَ اللَّهُ
« 3 » به ترتيب از اشرف شروع كرد و به شريف ختم نمود . و دليل اينكه مراد از آيه خبر دادن از اشراف است نه تفضيل اين است كه چون مىدانست كه بندگانش اين معنى را درخواست خواهند كرد آنها را اجمالا به درخواست آن فرمان داد و چنين فرمود : بگوييد :
اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ صِراطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ
« 4 »
إِنَّ كَيْدَ الشَّيْطانِ كانَ ضَعِيفاً
« 5 » سؤال 168 : چگونه كيد شيطان را ضعيف ولى كيد زنان را عظيم شمرد و فرمود :
إِنَّ كَيْدَكُنَّ عَظِيمٌ
« 6 » درحالىكه كيد شيطان از كيد زنان بالاتر است ؟
هامش
( 1 ) . سورهء نساء ، آيهء 69 : آنان به نعمتيافتگان يعنى پيامبران و صديقان و شهيدان و صالحان هستند .
( 2 ) . سورهء نساء ، آيهء 59 : خدا را اطاعت كنيد .
( 3 ) . سورهء آل عمران ، آيهء 18 : خداوند شهادت مىدهد .
( 4 ) . سورهء حمد ، آيات 6 و 7 : ما را به صراط مستقيم هدايت فرما راه كسانى كه به آنان نعمت دادى .
( 5 ) . سورهء نساء ، آيهء 76 : همانا نقشه شيطان ضعيف است .
( 6 ) . سورهء يوسف ، آيهء 28 : همانا كيد شما بزرگ است .