اسلامى بودن آن را ذكر كرده و نوشتهاند كه ابن مقفّع آن را به عربى ترجمه كرد پيروان مزدك چهار فرقه شدند كه بعضى در خوزستان و فارس و كردستان و برخى در يزد و تركستان و جاهاى ديگر سكنى داشتند چنان كه در زمان خلفاى عباسى اسم اين چهار فرقه برده شده معلوم است كه چنين مذهبى در هر جامعهاى كه پديد آيد تا چه اندازه باعث اغتشاش و اختلال ميگردد در ايران همچنين شد و غباد كه همراهى با مذهب مزبور نمود بمجلس افتاد و مجبور شد بتركستان فرار كرده با كمك خان هياطله به تخت سلطنت عودت كند اگرچه غباد پس از آن به مقام ضديت با مزدك و پيروان او برآمده عده زيادى از پيروان او را بدست خسرو ( انوشيروان بعد ) كشت و ليكن كاملا بدفع آنان موفق نشد و ايران در كنار پرتگاه هولناكى واقع شده بود كه ايرانبانى به خسرو اول انوشيروان رسيد و او چنان كه در جاى خود گفته شد جامعه ايرانى را از انقلاب بيرون آورده امنيت را برقرار كرد مزدكيان باسامى مختلف ( خرمدينان و غيره ) تا حدود سنه 300 هجرى در ايران باقى بودند و با خلفاى بنى عباس جنگها كردند تا آنكه مغلوب و به كلى پراكنده و معدوم شدند شرح اين وقايع خارج از موضوع اين كتاب است .
تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى ) — صفحة 2901
مساهمون: حسن پيرنيا ( مشير الدوله )
ص٢٩٠١