شد اگر چه عيسويت به مهرپرستى در بعضى چيزها شباهت داشت و ليكن چون مهرپرستها زنها را از آموختن اسرار اين مذهب خارج كرده بودند و مذهب عيسوى بزنها اهميت ميداد ( زيرا غالبا توسط آنها منتشر ميشد ) در سر اين مسئله و بعضى مسائل ديگر منازعه ما بين پيروان ايندو مذهب درگرفت تا بالاخره در اواخر قرن چهارم ميلادى عيسويت غلبه كرد يعنى مذهب سامى مذهب آريانى را از بين برد با وجود اين تا حال ايرانى از مهرپرستى در نزد عيسوىها باقى مانده من جمله عيد تولد حضرت عيسى است كه قبل از عيسويت عيد تولد مهر بوده و حالا آن را نال گويند اما راجع به مهر عقيده مهرپرستها اين بود كه او از تخته سنگى پديد آمد و بعد براى رفاه بشر با بديها در جنگ شد و بالاخره فاتح خواهد بود از كارهاى نامى او اين حكايت را ميكردند : روزى مهر بگاو مقدس هرمزد برخورده او را كشت خون آن حيوان در زمين منتشر و باعث حيات و زندگى گرديد از اين جهة بود كه صنعتگران معروف قديم وقتى كه ميخواستند صورت مهر را بسازند او را اينطور مجسم ميكردند كه گاو نرى را مطيع خود نموده و قدارهاى در سينه او فروبرده و از خون گاو كه فوران مىكند مارى ( علامت زندگى ) فربه مىشود يكى از اين حجاريها كه از شاهكارى صنعت بشمار ميرود امروزه در واتيكان است ( واتيكان مقر پاپها و در شهر روم واقع است )
تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى ) — صفحة 2903
مساهمون: حسن پيرنيا ( مشير الدوله )
ص٢٩٠٣