نينوا نميشد ، تا اينكه در 1870 ( جرجسميث ) در كتابخانه آسوربانىپال حماسهاى معروف به ( گيلگامش ) و روايتى راجع بطوفان يافت ( هردو از بابل است ) .
انتشار اين آثار بقدرى جالب توجه عامه شد كه ادارهء جريدهء ( ديلى تلگراف ) « 1 » هزار ليره به سميت داد ، تا بقيه اين حماسه را بيابد و او به نينوا رفته در كويونجيك بقيهء اين حماسه را يافت . بعد او را مجددا به آسور فرستادند و آثارى بسيار راجع به عقايد مذهبى و چيزهاى ديگر آسوريها بدست آورد . اين اكتشافات توجه خاصى در تمام اروپا و مخصوصا در انگلستان نسبت بمشرق قديم ايجاد كرد . بعد از سميث ، ( رسّام ) ، بواسطه همراهى ليارد ، كه سفير انگليس در اسلامبول بود ، امتيازاتى راجع بحفريات گرفت و در جاهاى زياد كاوشهائى به عمل آورد . از آثار منكشفهء اينزمان دروازهء ( بلوات ) است كه از مفرغ ساخته شده و از حيث صنعت خيلى معروف مىباشد . اين دروازه نقاشيهاى برجسته دارد و آن را بيادگار فتوحات ( شلمنصر ) دوّم ، پادشاه آسور ، ساختهاند . رسّام در 1882 م . بانگلستان مراجعت كرد و از اين تاريخ ديگر كاوشهائى در نينوا نشد ، ولى شركت آلمانى موسوم به « شركت شرقى » در ( كلاتشرقت ) ، كه محلّ ( آسور ) يعنى نخستين پايتخت دولت آسور است ، مشغول كاوشهائى مىباشد . مدارك و اسناد زياد ، كه از آسور بدست آمده ، غالبا عبارت است : 1 - از راپورتهاى حكام و ولات آسورى راجع بامور قلمرو حكمرانى آنها ، اهميت اين اسناد از اين حيث است كه نصّ وقايع را نوشتهاند ، زيرا نفعى در اغراقگوئى براى حكام نبوده ، عيب مدارك مزبوره اين است كه تاريخ ندارد و گاهى هم معلوم نيست كه مخاطب كيست . 2 - از مكاتبهء پادشاهان آسور با پادشاهان بابل و پادشاه عيلام با پادشاهان آسور . در زمان ( ادادنيرارى ) پادشاه آسور عهدى بين آسور و بابل منعقد شده و وقايعنگاران دربار آسور بمناسبت موقع ، يا بنا بمأموريتى كه داشتهاند ، فهرستى از تمام عهدنامههاى قبل ، كه بين دو دولت مذكور منعقد شده بود ، ترتيب دادهاند ، با قيد اينكه كدام عهدنامه در زمان صلح يا بر اثر جنگى بسته شده و هردفعه
هامش
( 1 ) -Daily Telegraph .