تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى ) — صفحة 825

مساهمون:

ص٨٢٥
به عادت عهد صفويه و اوايل قاجاريه در مراسلات به كار مىبرند حذف كنند حتى در خطاب نسبت به خود او كه صدراعظم بود به همان لفظ جناب اكتفا نمايند . 2 - راه عموم عايدات نامشروع را كه كاركنان دولت بعنوان ( مداخل ) از اين و آن بعنف ميگرفتند مسدود و رشوه‌خوارى را جدّا منع نمود و براى هر مأمور و موظفى به قدر لياقت و كار مواجبى برقرار ساخت . 3 - كمى بعد از رسيدن بطهران هيئتى را براى تعيين ميزان دخل و خرج مملكتى معين نمود و به زودى معلوم شد كه وضع ماليه نه‌چندان خرابست كه بتصور آيد چه با بودن مخارجى گزاف در پيش خزانه دينارى موجود نداشت و از همه گذشته براى رفع غائلهء خراسان و فتنهء سالار و فرستادن لشكر جهت اين كار پول فورى لازم بود . امير كبير در راه چاره‌انديشى در قدم اوّل قلم بر غالب وظايف و مستمريات گزاف ملاها و شاهزادگان و متملقانى كه آنها را بدون هيچ استحقاقى دريافت مى داشتند كشيد و در اين مرحله چون خود او رشوه‌خوار نبود و بتهديد و تطميع از راه درنميرفت ملاحظهء هيچكس را نكرد و به اين ترتيب مبلغ عظيمى از مخارج دولت كاست وصول ماليات‌ها را تحت نظمى عادلانه آورد و تجارت داخلى و خارجى را در سايه امنيتى كه پيش‌آمده و حمايتى كه از بازرگانان ميكرد رونق كلى داد صنايع داخلى را تشويق كرد و صنعتكاران را بتقليد مصنوعات خارجى واداشت ، عده‌اى را براى آموختن حرف و صنايع بفرنگستان فرستاد و در بسط زراعت و آبادى كشور مساعى بسيار بخرج داد و در نتيجه نه‌تنها ميزان دخل و خرج تعديل يافت بلكه موقعى كه امير كبير از كار افتاد مبلغى نيز خزانهء دولتى ذخيره داشت . 4 - امير كبير براى تربيت و بيدار كردن مردم علاوه بر فرستادن عده‌اى شاگرد بفرنگستان و استخدام معلمين و استادان اروپائى بنشر روزنامه و ترجمهء كتب و تأسيس مدرسهء عالى در طهران اقدام كرد و بنياد مدرسه دار الفنون را براى