تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى ) — صفحة 823

مساهمون:

ص٨٢٣
پس از كشته شدن سيّد على محمّد بين پيروان او بر سر جانشينى باب اختلاف شد جمعى قليل جانب ميرزا يحيى معروف به صبح ازل را گرفتند و طايفه‌اى ديگر كه اكثريت يافتند تابع ميرزا حسينعلى بهاء الله شدند و اين دو تن از اهل نور مازندران و از طرف پدر برادر يكديگر بودند و ابتدا نيز با هم موافقت داشتند ليكن كمى بعد بين ايشان رقابت درگرفت و اتباع بهاء اللّه يعنى بهائيه بدشمنى با پيروان صبح ازل يعنى ازليه قيام نمودند و ازليان در اقليّت افتادند . در سال 1268 يعنى بعد از قتل امير كبير بابيه در طهران در 28 شوال به طرف ناصر الدين شاه تير انداختند اما تير خطا كرد و بر اثر آن جمعى از رؤساى بابيه پاىتخت دستگير و بزشت‌ترين طرزى بقتل رسيدند .

دورهء صدارت امير كبير و اقدامات مفيد آن مرد بزرگ

ميرزا تقى خان امير نظام كه بلاشبهه از بزرگترين رجال دورهء اخير تاريخ ايران است اصلا از مردم هزاوه از دهات فراهان است . پدر او كربلائى قربان ابتدا در خدمت ميرزا ابو القاسم قائم مقام ثانى سمت آشپزى و بعد ناظرى داشته و امير هم از جوانى در دستگاه قائم مقام تربيت يافته و از منشيان زبردست آن مرد كافى شده سپس در خدمت ميرزا محمّد خان زنگنه امير نظام بمعاونت او رسيده و بلقب وزير نظام ملقب گرديده است . شهرت ميرزا تقيخان از زمان مأموريت او با خسرو ميرزا بپطرزبورگ شروع شد و در طى سفارت بعثمانى و بستن معاهدهء دوم ارزنة الروم و بر اثر كفايتى كه از وى در ايام اقامت در آن شهر بروز كرد نام ميرزا تقيخان وزير نظام بهمهء گوشها رسيد و دور و نزديك بكاردانى آن مرد معترف و بآيندهء درخشان او اميدوار گرديدند . بشرحيكه سابقا گفتيم ميرزا تقيخان پس از مرگ ميرزا محمّد خان زنگنه صاحب مقام و لقب او در آذربايجان گرديد و درآوردن ناصر الدين شاه بطهران و مستقر كردن او بكرسى سلطنت نهايت لياقت را بخرج داد و با وجود مدّعيان بسيار با لقب