ز -
آلتين قخماق تقريبا در نيم فرسخى دريا و دو فرسخى انچلى .
ح -
گورك سفيد در دو ميلى گمش تپه و دو ميلى دريا .
روابط بين يموتها و دهات اتك معمولا بهيچوجه دوستانه نيست . با اين كه ميگويند چارواها مسئول بيشتر حملات و غارتگرىها مىباشند ، ولى چمور اتاباى و حتى جعفرباى نيز غالبا در حمله و غارت دخالت دارند . دهاتىهاى كرد محله كه ايل جعفرباى تنها همسايهء ايشان هستند بايد پيوسته مراقب باشند و از حملات دشمن ديرين خود جلوگيرى نمايند . روزى نميگذرد كه بدون خونريزى باشد و يا به منظور قصاص و غارتگرى حملاتى نشود
گزارشهاى مأمور دولت انگليس ( وكيل الدوله ) ، از استراباد در ظرف شش سال مأموريت اين جانب در رشت ، پيوسته حاكى از شرح و تفصيل قتل و غارتها بوده است . براى مقابله در برابر اين حملات بسيارى از دهاتيان اتك هرساله مقدارى برنج بيكى از رؤساى يموت ميدهند . او در عوض بر عهده ميگيرد كه از آنها حمايت كند . يا اگر از جانب يموتها به آنها خسارتى متوجه شود جبران نمايد .
اين ترتيب را ساخلو مىنامند .
براى هر فرد ايرانى مسافرت تنها در دشت بين اترك و گرگان كارى خطرناك است . همچنين براى هر تركمنى هم نزديك شدن به شهر استراباد كارى پرخطر است . از كينهء ديرينهء شديدى كه بين ايرانيها و تركمنها و يا در واقع ميان پيروان حضرت على و مريدان عمر وجود داشته ، بهيجوجه كاسته نشده است . بايد در اين مورد خاطرنشان كنم كه سكنهء استراباد پيش من اظهار ميكردند كه تركمنها را دهاتيان اتك زياد تحريك مىكنند . اين دهاتيها غالبا اسب و گلهء آنها را بسرقت مىبرند . حكام استراباد به بهانهء فرستادن سرباز جهت سركوب اشرار ، جريمههاى سنگين بر اهالى قبيله تحميل و بدين ترتيب جيب خود را پر مىكنند .
مازندران و استرآباد ( فارسى ) — صفحة 156
مساهمون: ياسنت لويى رابينو
ص١٥٦