مينا از مؤلفان مشهور سدهء يازدهم هجريست كه بسال 1018 ه در بندر سورات هندوستان زاده شد .
پدرش ميرزا محمد صالح كه جدّ پدرى ميرزا محمد طاهر نصرآبادى مؤلف تذكرهء معروفست ، در طلب روزى بهندوستان رفت و در شمار اطرافيان ميرزا عبد الرحيم خانخانان سپهسالار جلال الدين اكبر و جهانگير پادشاه درآمد و بقول ميرزا محمد طاهر « در آن ولايت ميل كدخدايى كرده و فرزندان بهم رسانيد ، ميرزا صادق مينا يكى از ايشانست كه بسبب كمالات صورى و معنوى در هند علم بود » . ميرزا صالح تا اوايل پادشاهى شاهجهان ( جلوس در 1037 ه ) زنده بود و در همان اوان درگذشت . وى بنابر نقل نوادهاش ميرزا محمد طاهر ، شعر مىسرود و اين رباعى ازوست :
برگرد چمن بسى دويديم چو آب * جز عكس گل و لاله نديديم چو آب
از باد ز بيدلى تپيديم چو آب * در خاك ز ماندگى خزيديم چو آب
نصرآبادى گويد كه « ميرزا صادق ولد ميرزا صالح كه جدّ راقمست ، در هندوستان بعرصهء وجود آمده در كمال استعداد و نهايت قابليت بود چنانچه ( - چنان كه ) در ولايت هندوستان مشهورست ، چون در حين اسب جهانيدن افتاد و يك چشم او ناقص شده چشمى از مينا ساخته بجاى آن گذاشته بميرزا صادق مينا مشهور شد ، از جميع علوم خصوصا هندسه و حساب و استرلاب و اصول رياضى بهرهور بود ، با وجود اينها در سپاهيگرى و شجاعت و تهور هم ممتاز
هامش
- * مجلهء يادگار ، سال دوم شمارهء 4 ص 19 - 21 و نقل فصل هفتاد و نهم از باب سوم كتاب شاهد صادق از ص 22 آن شماره تا چند شمارهء بعد .
* فهرست نسخههاى فارسى كتابخانهء موزهء بريتانيا ، چارلز ريو ، ص 775 - 776 و 889 و 1005 و 1093 .
* مآثر رحيمى ، مير عبد الباقى نهاوندى ، ج 3 ص 1643 - 1647 .
* تاريخنويسى فارسى در هند و پاكستان ، ص 323 - 326 .
* قسمت منقول از مقدمهء كتاب شاهد صادق در همين گفتار .