تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى ) — صفحة 1749

مساهمون:

ص١٧٤٩
935 .
Suppl
در كتابخانهء ملى پاريس ملاحظه كردم كه با سه نثر ظهورى همراهست و براى آنكه از انشاء اين منشى ماهر نمونه‌يى در دست خواننده باشد بنقل قسمتى از ديباچهء آن كه از سنخ نثر موزون و مشحون بصنايع لفظى و معنويست مىپردازم : « . . . ملكا من خاكسار را كه وطنم زمين سخنست و سخنم غريب وطن ، در ملك معنى پايهء خسروى ده و در شهرستان دانش رياست معنوى بخش ، تير كلكم را فصاحت كيش گردان و خدنگ انديشه‌ام را بآماجگاه مدعا رسان ، نيزهء قلمم را در قلمرو سخن نشان ظفر عطا فرماى و سياهى لشكر سخنم را بكوكبهء معانى بياراى ، تيغ‌وار گوهرهاى دلم را بر روى آب آور و كمند كردار طرهء سخنم را بتاب آور ، تازى فكرم را در مضمار پارسى برانگيز و مانند تير سخنان رنگين را با دهانم بياميز ، خسرو طبعم را در سايهء چتر فيض دار و بادپاى سخنم را در عرصهء معنى بجولان آر . . . پايه‌يى ده كه كوس معنى نوازى زنم و رتبه‌يى بخش كه خود را در قلمرانى علم كنم ، گلگون سخنم را صبا رفتارى آموز و سواد سخنم را بدرخش تيغ زبانم برافروز . . . الخ » . نسخهء ديگرى ازين كتاب مزين مسجع در كتابخانهء ديوان هند است ( بشمارهء فهرست 2083 ، فهرست ج 1 ، س 1150 ) . از منشآت منير دو مجموعه در دستست بنام نگارستان و نوباوه . مجموعهء نگارستان كه بانشاء منير نيز شهرت دارد تشكيل شده است از : 1 ) چهل و پنج نامه و چهارده رقعه كه منير از طرف سيف خان نوشت ، 2 ) سى و هشت رقعه از منير ، 3 ) سه مناظره بنثر از منير بنام مناظرهء اربع عناصر ، مناظرهء تيغ و قلم ، مناظرهء روز و شب . اين كتاب چندبار بطبع رسيده و نسخه‌هاى خطى آن بسيارست . مجموعهء نوباوه را منير بسال 1051 ، بعد از نگارستان از رقعات خود فراهم آورد و از آن نيز نسخه‌هاى بسيار در دستست و بطبع نيز رسيده است . بحث دربارهء اثرهاى منير فرصت بيشترى مىخواهد و آن بر عهدهء هموطنان اوست و درينجا تنها منظور ذكر خيرى از آن استاد بود . اين رباعى را