منير چه خوش سروده است :
روزى كه سموم حشر افزون گردد * وز آتش مهر چهره گلگون گردد
با دوزخيان چنان بذوقى سوزيم * كز رشك دل بهشتيان خون گردد
56 - محمد يوسف اتكى « 1 »
محمد يوسف بن شيخ رحمة الله اتكى از مورخان و مؤلفان سدهء يازدهم هجرى بود . اصلش از اتك پنجابست و اثرى كه ازو شهرت يافته منتخب التواريخ نام دارد و آن غير از منتخب التواريخ بداؤنيست . كتاب محمد يوسف تاريخ عمومى عالمست از آغاز تا جلوس شاه جهان در 1037 ه . در آن از مأخذهاى مختلفى كه مؤلف نام برده استفاده شده و تأليفش بسال 1056 ه با مقدمه و پنج « قسم » و خاتمه بانجام رسيده است . در قسم پنجم اين كتاب از سرگذشت ائمه و مشايخ و عالمان و شاعران و در خاتمه از اقاليم سبعه سخن رفته است . در « قسم » هاى پنجگانهء اين كتاب تاريخ عمومى همهء ملتها تا عهد مؤلف بتفصيل نسبى مورد بحث قرار گرفته است ولى اگر مطلب تازهيى در آن يافته شود مربوط خواهد بود بهندوستان در عهد مؤلف . نثر محمد يوسف ساده و دور از آرايشهاى منشيانه است . از آن نسخههايى ( بيشتر در هند ) موجودست .
57 - ميرزا صادق مينا « 2 »
ميرزا محمد صادق پسر ميرزا محمد صالح اصفهانى آزادانى متخلص به صادقى و مشهور به ميرزا صادق
هامش
( 1 ) - دربارهء او بنگريد به فهرست ريو ، ص 122 - 124 و بتاريخنويسى فارسى در هند و پاكستان ، ص 335 - 339 .
( 2 ) - دربارهء او بنگريد به :
* تذكرهء نصرآبادى ، ص 64 و 452 .
* فهرست كتابخانهء مركزى دانشگاه ، ج 2 ، تأليف آقاى على نقى منزوى ، تهران ، 1332 ، ص 594 - 605 . -