شرح تاريخ پادشاهان قديم ايران تا غلبهء اسلام ( از گيومرث تا يزدگرد شهريار ) و خلفاى راشدين [ با تفصيل بسيار دربارهء على بن ابى طالب ( ع ) و ديگر امامان شيعه و موضوع غيبت و سفراى اربعه كه آخرينشان على بن محمد نام داشته و بسال 324 ه درگذشته ] ، و خليفگان اموى و عباسى و پادشاهان معاصر با عباسيان از طاهريان ببعد ، و سخنانى دربارهء عدالت و سيرتهاى پادشاهان و لطايف و ظرايف اهل زمان و كياست ملوك . هريك ازين مباحث بنوبهء خود با حكايتهاى متناسب همراهست .
در جزء دوم ازين مقولهها سخن مىرود : توقيعات پادشاهان و فايدهء تدبيرهاى صائب آنان ، فراست و كياست و حيلههاى خداوندان دولت و غير آنان ، در كفايت وزيران و موعظتهاى حكيمان و لطايف سخنان زيركان و حكايات قاضيان و عالمان و نوادر احوال دبيران كه اينها هم هريك بنوبت خود داستانهايى را بهمراه دارند و اين روش را در همهء « جزءها » ادامه داده و در هريك از آنها موضوعاتى اخلاقى و اجتماعى را مطرح كرده و حكايتهايى در هر باب نقل نموده است و در آخرين جزء يعنى جزء نهم توجهى را كه در جزء اول و دوم نسبت بمسائل تاريخى داشته از سر گرفته و بعد از طرح چند موضوع و حكايتهاى مربوط به آنها ناگهان مطالب تاريخى را از دورهء مغولان ببعد به پيش كشيده و بچنگيز خان و جانشينانش و خاصه ايلخانان پرداخته است و بعد از آن به : چوپانيان و ايلكانيان و مظفريان ( آل مظفر ) و آل كرت و سربداران و تيموريان ايران و قراقويونلوها و آققويونلوها و خانان اوزبك تا بجلوس عبد اللطيف خان در سال 947 ه ، و تاريخ صفويان با ذكر سلطنت شاه اسمعيل و شاه تهماسب .
كتاب زينة المجالس چندبار در ايران بطبع سنگى چاپ شده است ، از آن جمله در سال 1270 ه . ق و 1359 ه . ق ؛ و از آن نسخههايى در ايران و انيران موجودست .
تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى ) — صفحة 1729
مساهمون: ذبيح الله صفا
ص١٧٢٩