تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى ) — صفحة 1453

مساهمون:

ص١٤٥٣
فكرى و فرهنگى ميان رعاياى هندو و مسلمان او بود و او درين راه حتى از ايجاد كيش ميانه‌يى بين مسلمانان و هندوان بنام آيين الهى باز نايستاد و براى آن تقويم و تاريخى جديد با صوابديد و راهنمايى عصد الدوله امير فتح الله شيرازى ترتيب داد تا اختلاف تقويمهاى هندو و مسلمان كه از قضا هر دو قمرى و مبتنى بر حسابهاى نجومى متفاوت است ، از ميان برخيزد « و مدار حساب بر ماه و سال شمسى حقيقى نهادند و . . . اين تاريخ گرامى را تاريخ الهى موسوم ساختند . . . . و اسامى ماه‌هاى اين تاريخ را همان اسامى شهور مشهورهء فارسى معتبر داشتند بلقب [ فروردين‌ماه ] الهى و ارديبهشت‌ماه الهى . نامهاى ايام نيز همان سى نام متعارف فارسى گذاشتند بدين ترتيب : اورمزد ، بهمن ، اردىبهشت ، شهريور ، اسفندارمذ ، خرداد ، امرداد ، ديباذر ، آذر ، آبان خور ، ماه ، تير ، گوش ، ديبمهر ، مهر ، سروش ، رشن ، فروردين ، بهرام ، رام ، باد ، ديبادين ، دين ، ارد ، اشتاد ، آسمان ، زامياد ، ماراسفند ، انيران . و چون در بعضى ماهها دو روز از سى زياده بود آن را بروز و شب منسوب نامزد كرد . . . دور سنوات اين تاريخ مقدس نيز دوازده باشد « 1 » ، لاجرم هر سال مسمى باسم ماهى از ماه‌هاى الهى ساختند چنانچه « 2 » سال اول سال فروردين الهى و سال دوم سال ارديبهشت الهى . . . و عمدهء مؤسسان اين تاريخ قدسى علامة الزمانى افلاطون الاوانى امير فتح الله شيرازى المخاطب بعضد الدوله بود . . . » « 3 » جلال الدين اكبر درين نهضت فرهنگى كه به راه انداخته بود ، نقل بعضى از اثرهاى مهم هندويى را به فارسى لازم دانست تا وسيلهء آشنا كردن رعاياى پارسىگوى و پارسىخوان مسلمان بكيش هندوان و بفلسفه و عرفان هندويى و دانشهاى هندوان گردد . مهمترين اثرهايى كه بدنبال اين تصميم شاهانه به فارسى درآمدند مهابهاراتا و رامايانا بودند كه بجاى خود دربارهء آنها سخن
هامش
( 1 ) - طبعا پس از هر دوازده سال دور تجديد مىشود . ( 2 ) - چنان كه درست است . ( 3 ) - اكبرنامه چاپ « مطبع منشى نول كشور » ، ج 2 ص 7 - 8 .
تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى ) — صفحة 1453 | ذبيح الله صفا