بيغم بيراگى ( م 1132 ) ؛ مير سيد محمد شاعر بلگرامى ( 1150 ه ) ؛ شرف الدين على پيام اكبرآبادى ( م 1150 ه ) ؛ مير محمد افضل ثابت الهآبادى ( م 1151 ه ) ؛ آفرين لاهورى ( م 1154 ه ) ؛ ثبات الهآبادى ( م 1162 ه ) ؛ سراج الدين عليخان آرزو اكبر - آبادى ( م 1169 ه ) ؛ لال شيورام داس جيا اكبرآبادى ( م 1144 ه ) ؛ مير محمّد هاشم موسوى خان جرأت اورنگآبادى ( م 1175 ه ) و بسيارى اديبان و منشيان و مؤلفان پارسىگوى ديگر . بجز شاعرانى كه از ميان سرايندگان هند برگزيدهام و در بخش شاعران ياد خواهم كرد ، از چند نويسنده و منشى هندى همراه نويسندگان و مؤلفان ايرانى هم بجاى خود سخن خواهم گفت .
در ذيل اين مقال بايد بگويم كه اگر درين كتاب نام اين شاعران يا مؤلفان هندى را مىآورم ، خداى ناخواسته مرادم تجاوز بمفاخر سرزمينهاى ديگر نيست بلكه اين كار از باب ارتباط و انتساب بسيار نزديك آن بزرگانست بفرهنگ ايرانى ، و بسبب خدمت شايستهيى كه آن آزادمردان بادب فارسى كردهاند . ازينروى جايشان در دل ماست و اگرچه از خاك ما دورند ولى در خاطر ما و در ياد ما و همواره در كنار ما و با ما هستند ، و گزافه نيست اگر بگويم از بسيارى ساكنان ايران ايرانىترند و در خدمت به زبان پارسى مقامشان بربسى از زادگان اين آب و خاك كه پارسى را لگد - مال كردهاند برترى دارد . يادشان گرامى باد و نامشان جاويدان .
هند تفرجگاه اهل ذوق و ادب ايران
تشويقهاى گونهگون و زرفشانيهاى پياپى در مقدم شاعران و منشيان و نويسندگان و ادبشناسان پارسىگوى باعث بود كه آنان از مركزهاى مختلف ادبى ايران بويژه از شهرهايى مانند شيراز و كاشان و اصفهان و مشهد و تهران و تبريز و همدان ، پس از آموختن ادب و تمرين و سرآمدن درين راه ، بازار كاسد ايران را رها كنند و بهند روى آورند . نبايد پنداشت كه آغاز اين توجه پا گرفتن دولت بابرى در هند بود ، بلكه فضل تقدم درين راه با پادشاهان جزء دكن است كه تا چند گاهى از عهد قدرت گوركانيان هند هنوز سرگرم تشويق و ترغيب گويندگان پارسى بودند و بزرگانى را چون شاه طاهر دكنى و خور شاه بن قباد حسينى و ملك قمى و ظهورى ترشيزى و نظيرى نيشابورى در كنف حمايت خود داشتند .