و اهل ادب و انشاء را گرامى مىداشت .
از پسران او ميرزا ابو الحسن آصفخان از همه بيشتر در جادهء ترقى سير كرد و ازين حيث جاى پدر را گرفت . دخترش ارجمند بانو بيگم مخاطب به « ممتاز محل » در سال هفتم جهانگيرى - ( 1021 ه ) به عقد شاهجهان درآمد و ازينروى پدرش ميرزا ابو الحسن مقامات بلند يافت . نخست لقب « اعتقاد خان » و سپس عنوان « آصفخان » به دو داده شد و در سال بيست و يكم جهانگيرى ( 1035 ه ) مرتبهء وكالت كل يافت و نظر بكوششهايى كه بعد از جهانگير پادشاه در استقرار سلطنت شاه جهان كرد ، خطاب « عمو يمين الدوله آصفخان » و منصب نه هزارى ذات و نه هزار سوار كه تا آن هنگام به كسى داده نشده بود ، بوى ارزانى گرديد و پس از فوت زمانه بيگ مهابتخان ( 1045 ه ) بمرتبهء سپهسالارى رسيد با خطاب « خانخانان » ، و در سال پانزدهم از پادشاهى شاهجهان يعنى بسال 1052 بدرود حيات گفت .
پسر او ميرزا ابو طالب خانجهان برادر ممتاز محل بيگم ، كه در سال بيست و يكم جهانگيرى ( 1035 ه ) خطاب « شايسته خان » و منصب پنجهزارى يافته بود ، در سال سىام شاه جهانى ( 1067 ه ) با لقب « خانجهان » صاحبمنصب ششهزارى و ششهزار سوار شد و در آغاز پادشاهى اورنگ زيب عالمگير ( 1069 ه ) با لقب « امير الامراء » صوبهدار دكن و سپس صاحب صوبهء بنگال و آخر الامر صوبهدار اكبرآباد گرديد و در همين سمت درگذشت .
بهرحال رجال اين خاندان بزرگ تا اواخر عهد گوركانيان هند عهدهدار مقامهاى بلند بوده و در بيشتر از مهمات هند دخالت داشتهاند و برشمردن همهء آنان خارج از وظيفهء من در اين كتابست « 1 » . بيشتر مردان و زنان اين خاندان اهل شعر و ادب و مشوّق شاعران و اديبان بودهاند ، چنان كه ببعضى از آنان اشاره شد ، و اما
نورجهان بيگم دختر اعتماد الدولهء تهرانى كه بر اثر تأثيرش در مزاج جهانگير
هامش
( 1 ) - مير عبد الرزاق خوافى بيشتر از بزرگان اين خاندان را تا آخرهاى عهد گوركانيان هند در كتاب معروفش مآثر الامراء و در بهارستان سخن معرفى كرده است . بدانها رجوع كنيد .