اقدام به شرح نصاب الصّبيان ابو نصر فراهى ( م 640 ه ) « 1 » و يا تقليد از آن در اين دوره ادامه داشت . از جملهء تقليدهايى كه درين عهد از آن شده « نصاب نزهة الصبيان » است كه « عبد المجيد » نامى آن را بسال 1108 هجرى بنظم در آورد و « تاريخ اختتامش كه زياده صد و هشت سال [ بر هزار ] از هجرت نبويست عليه السلام برينگونه در سلك نظم كشيد :
للله الحمد كه اين نظم لطافت آگين * يافت اتمام در ايام سعادت آمود
سال تاريخ چو جستم ز « نهانخانهء دل » * ناگهان پير خرد نظم نو آيين فرمود » « 2 »
يكى از چند شرحى كه در اين دوره براى نصاب الصبيان فراهى فراهم آمد « شرح نصاب الصبيان » كريم دشت بياضى كوهستانى معاصر جلال الدّين اكبر ( 963 - 1014 ه ) است كه اشعار فراهى را با اضافات منظومى كه پدرش فصيح محمد به قصد تكميل نمودن نصاب سروده بود ، شرح كرد « 3 » .
كتابها و رسالههاى ديگرى در لغت عرب بصورتهاى گوناگون مثل مجموعههاى لغت ، فعل ، اسم ، مصدر و همانند اينها ازين دوره در دستست كه بيشتر در راه آسان كردن آموزش زبان تازى فراهم آمده و نام آنها در فهرستهاى كتابخانههاى ايران و انيران ياد شده و دوبارهگويى آنها درينجا بايستگى ندارد .
صرف و نحو عربى
كتابهاى اساسى صرف و نحو كه در حوزههاى درسى اين عهد رواج داشت ، مانند قرن نهم همان كتابهاى معتبر درسى است كه در سدههاى هفتم و هشتم هجرى فراهم آمده بود « 4 » و به همين سبب هم دنبالهء كار شرحنويسى و حاشيهپردازى بر آنها درين دوران گرفته شده و گروهى
هامش
( 1 ) - بنگريد به همين كتاب ، ج 3 ، ص 284 - 285 .
( 2 ) - فهرست نسخههاى خطى كتابخانهء ملى پاريس ، ج 2 ، ص 186 .
( 3 ) - ايضا ، همان جلد ص 188 - 189 .
( 4 ) - دربارهء آن كتابها بنگريد به همين كتاب ج 3 ، 287 - 296 .