تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى ) — صفحة 411

مساهمون:

ص٤١١
در تدوين قاموس نه عيب برشمرده كه بعضى از آنها وارد است و سعى نموده كه كتاب خود را از آن نقصهاى نه‌گانه بر كنار دارد . منتخب اللغات شاهجهانى بسال 1046 بپايان رسيد و اين ماده تاريخ كه ضمنا مأخذهاى كتاب نيز در آن آمده بدين مناسبت سروده شده است :
نسخهء جامع ز لغات عرب * از نسخ معتبره منتخب نسخهء قاموس و مهذّب صحاح * كنز و اسامى و مصادر صراح « 1 » يافته اتمام بعهد شهى * از حق و از خلق جهانش آگهى سلطنت آراى ممالك ستان * شاه جهان ثانى صاحبقران از پى تاريخش بىقال و قيل * گفت خرد منتخب بىبديل
ازين كتاب نسخه‌هاى خطى بسيار موجودست و بسال 1223 ه در كلكته بطبع رسيد . كتاب بسيار مهم و معتبر ديگر در لغت عربى به فارسى ، كه از كتابهاى مورد مراجعهء اهل ادب در هند و ايرانست و تاكنون چندبار در اين دو كشور چاپ شده ، منتهى الارب فى لغات العرب است . مؤلف آن عبد الرّحيم بن عبد الكريم صفى پورى است كه براى تنظيم اين لغتنامهء اساسى مفصّل از كتابهاى معتبر لغت عربى به عربى و عربى به فارسى مثل صحاح و ديوان الادب و تاج المصادر و صراح اللغه و جز آنها استفاده كرده لغت‌نامهء تازه و كاملى از زبان تازى به فارسى ترتيب داد . واژه‌ها در اين لغت‌نامه به ترتيب حرف اول و دوم با رعايت ريشه‌هاى آنها مرتب شده و عبارتها و تعبيرها و معادلهاى فارسى كه در توضيح واژه‌هاى عربى آورده بسيار استادانه و اصيل است . لغت‌نويسان بزرگ دوران اخير ايران مثل ناظم الاطبّاء نفيسى در « فرنودسار » و على اكبر دهخدا در « لغت‌نامهء دهخدا » از آن كتاب بسيار بهره‌ور شده‌اند .
هامش
( 1 ) - دربارهء اين لغت‌نامه‌ها در مجلدات پيشين اين كتاب سخن گفته‌ام . بدانها مراجعه شود .
تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى ) — صفحة 411 | ذبيح الله صفا