حشمت على ( سدهء دوازدهم ه ) « 1 » و جز آنها كه همگى بر گردهء كارهاييست كه ديدهايم و تقريبا در بردارندهء همان مطلبها با نمونههاى ديگر از انشاء اين و آن .
ب - دانشهاى ادبى عربى
لغتنامههاى عربى
درين دوره نهضتى كه از دوران پيش در تدوين لغتنامه - هاى تازى بپارسى پيدا شده بود همچنان ادامه داشت ، اما بيشتر در بيرون از ايران خاصه در هند ، و بجاى آن در ايران كه محل رواج فرهنگ عربى شده بود چند لغتنامهء تازى بتازى تأليف گرديد و يا بر كتابهاى مشهور لغت كه پيش ازين عهد نوشته شده بود حاشيهها و شرحهايى ، بيشتر به عربى ، ترتيب يافت .
در مورد شرح لغتنامههاى عربى قديم ، بيش از همه دو كتاب صحاح اللغه و قاموس محل توجه بود : از كتاب صحاح اللغهء فارابى « 2 » اختصار خوبى بدست ملا محمد عيشى ( م 1016 ه ) ترتيب يافت چنان كه گفتهاند كه از مختار الصحاح محمد بن ابو بكر رازى كه آن را بسال 660 ه تنظيم كرده بود ، بهتر است « 3 » . - اختصار ديگرى از صحاح بهمّت محمود بن احمد زنجانى بنام « تنقيح الصحاح » « 4 » ، و تهذيبى از همان كتاب باسم ( ترويح الارواح » هم بوسيلهء او فراهم آمد « 5 » .
هامش
( 1 ) - فهرست ريو ، ج 2 ، ص 530 - 531 .
( 2 ) - دربارهء او بنگريد به همين كتاب ، ج 1 ، چاپ پنجم ، 1356 خورشيدى ص 354 .
( 3 ) - كشف الظنون ، ستون 1073 .
( 4 ) - ازين كتاب نسخهيى در كتابخانه مدرسهء عالى سپهسالار است ( فهرست ، ج 2 ، ص 166 ) .
( 5 ) - كشف الظنون ص 1073 .