الدين حسين تأليف كرد و در آن مقدارى نامه بعنوان سرمشق براى رستههاى مردم از مرتبهها و مقامهاى گوناگون نوشته و مرتب كرده است . اين كتاب در هند بطبع رسيده است .
كتاب ديگر ازين قبيل ارشاد الطّالبين يا « انشاء هركرن » است از هركرن پسر متهراداس كنبوه « 1 » مولتانى . وى بنابر آنچه در مقدمهء كتاب گفته آن را به خواهش دوستان در فن نامهنگارى نوشته و بهفت باب تقسيم نموده و در هريك از آنها سرمشقهاى لازم را دربارهء نوشتن نامههاى سلطانى ، فرمانها ، پروانهها ، عريضهها نامههاى اخوانى ، تمسك نامهها و قبالهنامههاى شرعى ، دستكها و سرنامهها و جز آنها معلوم كرده است . هركرن خود مدتها منشى اعتبار خان از بزرگان درگاه جهانگير ( 1014 - 1037 ) بود و در 1033 درگذشت . كتاب ارشاد الطالبين بسال 1781 ميلادى در كلكته و بسال 1869 در لاهور بطبع رسيد « 2 » .
كتاب ديگر « ترسل منصورى » است از منصور بن محمد بن على كه از اواخر روزگار شاه تهماسب ( 930 - 984 ه ) تا پيرامون سال 1032 ( زمان شاه عباس بزرگ ) ازو خبر داريم . وى در مقدمهء كتاب گفته است كه براى استفادهء طالبان فن انشاء مقدارى از نامههاى « امناء » عهد خويش را فراهم آورده است تا سرمشق كار باشد .
اين نامهها معمولا بنام شاه تهماسب ( سالهاى 954 ، 961 ، 971 ، 972 ه ) يا بعد از آن ( 1032 ه ) است « 3 » .
كتابهاى ديگرى هم درين زمينه وجود دارد مانند تحفة السلطانيه از حسن پسر گل محمد ( سدهء يازدهم هجرى ) « 4 » ؛ ضوابط الانشاء از سيد على نقى خان پسر سيد
هامش
( 1 ) -Harkarn B . Mathuradas Kanbuh( 2 ) - فهرست نسخههاى خطى فارسى در كتابخانهء ملى پاريس ، بلوشه ، ج 2 ، ص 277 - 278 ؛ و فهرست نسخههاى خطى فارسى در كتابخانهء موزهء بريتانيا ، ج 2 ، ص 530 .
( 3 ) - ايضا ، فهرست كتابخانهء موزهء بريتانيا ص 529 - 530 .
( 4 ) - فهرست بلوشه ، ج 2 ، ص 278 .