تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى ) — صفحة 375

مساهمون:

ص٣٧٥
و « ف » ( فارسى ) و « ت » ( تركى ) روشن گرديده است .

5 ) سرمهء سليمانى

در بيان واژه‌هاى دشوار فارسى و برخى از نامهاى تاريخى و جغرافيايى و داروها و پاره‌يى اصطلاحها و كنايه‌ها و مانند آنها ، فراهم آوردهء تقى الدين محمد اوحدى بليانى ( سدهء يازدهم ) كه شرح‌حال و آثارش را بعد ازين خواهيم ديد .

6 ) نسخهء ميرزا

يا فرهنگ ميرزا اثر ميرزا ابراهيم بن ميرزا شاه حسين اصفهانى از جمله لغت‌نامه‌هاييست كه در پايان دوران پادشاهى شاه تهماسب ( 930 - 984 ) فراهم آورده شد . مؤلف اين كتاب واژه‌هاى فارسى و عربى يا تركى را كه در فارسى به كار رفته ذكر نموده و اساس كار او در اين تأليف كتاب شرفنامهء منيرى « 1 » بوده چنان كه تعبيرات ابراهيم فاروقى مؤلف آن فرهنگ را گاه عينا نقل نموده و تنها بعضى كلمات بر آن افزوده است و شايد سبب اشتهار اين كتاب به « نسخهء ميرزا » همين دزدى و انتحال از كتاب شرفنامهء منيرى باشد تا بدينوسيله نموده شود كه اين كتاب در حقيقت نسخه‌ييست كه ميرزا ابراهيم مذكور از اثر ميرزا ابراهيم فاروقى ترتيب داد . صاحب نسخهء ميرزا پسر ميرزا كمال الدين شاه حسين اصفهانيست كه بروزگار جوانى در اصفهان بنائى و معمارى مىكرد و سپس در خدمت داروغهء آن شهر درآمد و با خدمتهايى كه كرد منظور نظر شاه اسمعيل شد و بمرتبهء وكالت آن پادشاه رسيد و چندى اين كار بزرگ را برعهده داشت تا بسال 929 ه در توطئهء دشمنان كشته شد « 2 » و ازو دو پسر ماند يكى ميرزا اسمعيل كه زندگانى خوشى داشت و ديگر ميرزا ظهير الدين ابراهيم يعنى همين صاحب نسخهء ميرزا . بقول امين رازى وى « همواره نقش همنشينى اهل فضل و اصحاب طبع بر لوح خاطر مىنگاشت و با آنكه اكثر اوقاتش بتنگ‌دستى و پريشانى گذشتى هرگز ادراك تنگدلى و اظهار دلتنگى ننمودى . . . و ميرزا ابراهيم خط نستعليق را در غايت جودت تحرير مىنموده
هامش
( 1 ) - بنگريد به همين كتاب ، ج 4 ، ص 112 - 113 . ( 2 ) - احسن التواريخ روملو ص 177 - 180 ؛ هفت اقليم ، تهران ، ج 2 ، ص 398 - 400 .