تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى ) — صفحة 321

مساهمون:

ص٣٢١
زندگانيش اطلاع زياد در دست نيست ؛ ولى با تحقيقاتى كه در اين چند سال اخير شده ، و بويژه با پژوهشهاى بخش ايرانشناسى انستيتوى ايران و فرانسه كه فاضل فقيد معاصر استاد هانرى كربن « 1 » سرپرستى مىكرد ، كارهاى اساسى دربارهء او انجام گرفت . گذشته ازينها چون از اواخر عهد صفوى ببعد اثرهاى ملا صدرا در حوزه‌هاى تدريس و تحقيق فلسفى محلّ مراجعهء استادان و دانشجويان اين فنّ بود ، تقريبا همهء كتابها و رساله‌هاى اساسى او چندبار بطبع رسيد و گذشت روزگار ، برغم معاندان كج‌انديش ، مقام و مرتبهء بلند او را به صورتى روزافزون حفظ كرد و بمدارج بلند رسانيد . علاوه بر اين آثار ملا صدرا بسبب همين اهميت كه گفتيم ، مورد تحقيق بسيارى از حكمت‌شناسان و آموزندگان فلسفه قرار گرفت و بر آنها شرحها و حاشيه‌ها نوشته شد . صدر المتألّهين بعد از طى مراحل تحصيل در خدمت استادان خود نزديك ده سال در ده « كهك » نزديك قم انزوا اختيار كرد و ايام خود را برياضت و مكاشفه گذرانيد و بعد از آن بشيراز رفت و در مدرسهء اللّه ورديخان بتعليم حكمت پرداخت و تا پايان عمر خود هفت بار پياده به سفر حج رفت و در بازگشت از آخرين سفر در بصره بدرود حيات گفت ( 1050 ه ) . اثرهاى ملّا صدرا در حكمت و بعضى از رشته‌هاى علوم شرعى متعدّدست و شمارهء آنها از كتاب و رساله از چهل در مىگذرد و جز رسالهء سه اصل همهء آنها بتازيست . از جملهء مهمترين كتابهاى او در حكمت است : « الحكمة المتعالية » معروف به « الاسفار الاربعة » ، اتصاف الماهية بالوجود ، رسالهء تصوّر و تصديق ، شرح بر قسمت طبيعى و الهى هدايهء اثير الدين ابهرى ، الشواهد الربوبية ، الحكمة العرشية ، الواردات القلبية ، المظاهر الالهية ، المسائل القدسية ، المبداء و المعاد ، المشاعر ، طرح الكونين ، كسر اصنام الجاهلية ، اتحاد العاقل و المعقول ، اكسير العارفين فى معرفة طريق الحق و اليقين ، اجوبة عن مسائل عويصة ، حدوث العالم ، حاشيه بر شرح حكمة الاشراق
هامش
( 1 ) -Henry Corbin