قديم دوانى بر شرح تجريد و حاشيه بر شرح ميرك بخارى بر حكمة العين نجم الدين دبيران .
ميرداماد
« 1 » در اوايل سدهء يازدهم هجرى بنام چند تن از حكيمان و حكمتشناسان معروف بازمىخوريم كه بزرگتر از همهء آنان مير محمّد باقر بن مير شمس الدين حسينى استرابادى مشهور به « ميرداماد » و متخلّص به « اشراق » ( م 1041 ه ) جامع علوم معقول و منقول و از عالمان رتبهء اول عهد خود در اين هردو دسته از دانشهاست . مادرش دختر محقق كركى و به همين سبب پدرش مير شمس الدّين ملقّب به « داماد » بود و مير محمّد باقر را به نسبت پدر « مير داماد » مىگفتند . مير داماد دوست و همتاى شيخ بهاء الدين محمد عاملى بوده و اين هردو در خدمت شاه عباس بزرگ مقام و منزلت خاص داشتهاند . آثارش در رشتههاى مختلف عقلى و نقلى متعدّد و از آن ميان چند اثر مهم در حكمت است مانند : قبسات ، عيون المسائل ، نبراس الضياء ، خلسة الملوك ، الرّواشح السماوية ، السّبع الشّداد ، خلق الاعمال ، الافق المبين ، حبل المتين ، تقويم الايمان ، صحيفهء ملكوتيه ، الصراط - المستقيم ، عرش التقديس ، علم واجب و كتاب فارسى جذوات و مثنوى موسوم به « مشرق الانوار » در برابر مخزن الاسرار نظاميست . آموختگارى او نزد دائيش شيخ - عبد العالى ( م 984 ه ) پسر محقق كركى ، و مير فخر الدين محمد سماكى استرابادى شاگرد مير غياث الدين منصور دشتكى شيرازى ، و سيد نور الدين على عاملى شاگرد شهيد ثانى ، و شيخ حسين بن عبد الصمد پدر شيخ بهائى صورت گرفت و خود نيز
هامش
( 1 ) - دربارهء او مىتوان بمأخذهاى بسيار مراجعه كرد . از آن جمله است : امل الآمل چاپ بغداد ج 2 ص 249 كه او را با عنوان الامير الكبير ياد كرده ؛ سلافة العصر از سيد على خان مدنى چاپ مصر 1334 ه ق ص 485 ببعد ؛ روضات الجنات ج 2 ص 62 ببعد ؛ قصص العلماء ص 238 - 240 ؛ تاريخ عالم آراى عباسى ، تهران امير كبير ج 1 ص 146 - 147 ؛ رياض الشعراء چاپ تهران 1316 ص 278 ؛ تذكرهء نصرآبادى تهران 1317 ص 151 - 152 ؛ ريحانة الادب ج 4 ص 117 - 121 ؛ آتشكدهء آذر چاپ آقاى دكتر سادات ناصرى ص 924 - 925 ؛ مجمع الفصحاء چاپ قديم ج 2 ص 7 ؛ اسلام ايرانى ، هانرى كربن ، ج 4 ، ص 9 - 53 .