تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى ) — صفحة 305

مساهمون:

ص٣٠٥
مذهب لاربود . وى دوران جوانى را در شيراز به تحصيل علم در خدمت جلال الدين دوانى و مير كمال الدين حسين بن محمد لارى و مير غياث الدين منصور گذراند و از آنان دانشهاى زمان را فرا گرفت و سپس عازم هند شد و چندگاهى در عهد همايون ( م 963 ه ) و جلال الدين اكبر ( 963 - 1014 ه ) در آن ديار بسر برد و در سال 963 ه به سفر حج و آنگاه باستانبول رفت و پس از سه چهار سال رهسپار آمد شد و چون توليت مدرسهء خسرو پاشا را در آن شهر بسال 967 بوى سپردند همانجا ماند تا بسال 979 درگذشت . وى كه جامع دانشهاى زمان خود بود چند كتاب فارسى و تازى در حكمت و كلام و رياضى و تاريخ و ادب و دانشهاى دينى داشت مانند شرح رسالهء زوزاء جلال الدين دوانى و حاشيه بر شرح ميبدى بر هداية الحكمهء اثير الدين ابهرى و حاشيه بر تهذيب المنطق و الكلام تفتازانى و حاشيه بر طوالع - الانوار قاضى بيضاوى در كلام و تعليقه بر تفسير بيضاوى و حاشيه بر مطول تفتازانى و شرح كافيهء ابن حاجب . ازين دانشمند كتابى به فارسى در علم هيئت بازمانده و آن شرحيست بر رسالهء فارسى قوشچى بنام « رسالة فى علم الهيئة » كه بنوشتهء قوشچى « مشتمل است بر يك مقدمه و دو مقاله » . مقدمه دربارهء اصول علم هندسه است و مقالهء اول « در بيان احوال اجرام علوى » و مقالهء دوم « در بيات هيأت زمين و قسمت او باقاليم و بيان آنچه لازم آيد او را بحسب اختلاف اوضاع علويات » « 1 » .

ميرزاجان باغ‌نوى

ديگر از حكمت‌شناسان سدهء دهم ملّا حبيب اللّه معروف بملا - ميرزاجان باغ‌نوى « 2 » شيرازى ( م 994 ه ) است كه صاحب روضات او را بانتحال آثار مير غياث الدين منصور دشتكى متهم كرده « 3 » . وى چند كتاب در جستارهاى فلسفى دارد مانند حاشيه بر اثبات واجب قديم دوانى و حاشيه بر حاشيهء
هامش
( 1 ) - بنگريد بفهرست : نسخه‌هاى خطى فارسى كتابخانهء ملى پاريس ، بلوشه ، ج 2 ص 66 ؛ و نيز رجوع شود بتاريخ نظم و نثر در ايران و در زبان فارسى ، ص 355 - 356 . ( 2 ) - باغ نو نام محله‌ايست در شيراز . ( 3 ) - روضات الجنات ، ج 7 ص 179 ، و دربارهء او بنگريد به همان كتاب ج 3 ص 12 .