خود و استادش ملا صدرا را نيز در گزارش قرآن گنجانيده است « 1 » .
تفسيرهاى فارسى اين عهد بيشتر ، خاصه آنها كه ارزش ادبى دارد ، بدست كسانى پرداخته شد كه از تربيتيافتگان عهد تيمورى و بايندرى بودهاند و يا بوسيلهء شاگرد - ان همين گروه اخير . پيداست كه اين گونه كتابها از باب اهميت خاص خود در ادبيات فارسى عهد صفوى بايد در فصل مربوط بادب فارسى معرفى شود و چنين نيز خواهد شد ، و در اينجا براى آنكه دنبالهء سخن را رها نكنيم بايد بذكر مهمترين آنها بپردازيم يعنى : تفسير شاهى يا آيات الاحكام تأليف مير سيّد ابو الفتح محمد بن ابو سعيد حسينى شريفى ( م 950 ه ) نوادهء مير سيد شريف گرگانى و شاگرد قاضىزادهء رومى دانشمند بزرگ سدهء نهم . - تفسير جلاء الاذهان تأليف ابو المحاسن حسين بن حسن گرگانى ( سدهء دهم ) معروف به تفسير گازر . - تفسير منهج الصادقين از ملا فتح اللّه بن ملّا شكر اللّه كاشانى ( م 988 ه ) . - تفسير ترجمة الخواص تأليف على بن حسن زوارى كه بسال 946 ه فراهم آمده . - تفسيرهاى عرفانى از خواجه محمد بن محمود دهدار . - لطايف غيبى و عواطف لاريبى تأليف احمد بن زين العابدين عاملى ( م ميان 1054 - 1060 ه ) كه تفسيريست بشيوهء متكلمان .
نيايشنامهها
در اين دوره عالمان شيعى با كوششى تمام بتدوين كتابهاى زير عنوان « ادعيه و اذكار » همت گماشتند . هم خود بتأليف كتابهاى بسيار در اين زمينه دست زدند و هم بترجمه و شرح دعاها و ذكرها و مجموعه - هايى كه درين باب از پيشوايان و عالمان شاعى مذهب بدانان رسيده بود ، پرداختند .
مهمترين مجموعهء دعاها و ذكرها كه درين عهد مورد مراجعه و تحقيق و ترجمه و نوشتن حاشيه و تعليقه بود « صحيفهء سجّاديّه » انشاء امام على بن حسين بن على ملقب به « زين العابدين » ( 38 - 94 ه ) است مشتمل بر پنجاه و چهار دعاء اصل و ملحقاتى مركب از چهارده دعاى ديگر . اين كتاب ميان شيعهء دوازده امامى و نيز شيعهء زيديه اهميت
هامش
( 1 ) - دربارهء تفسيرهاى فيض رجوع كنيد بفهرست كتابخانهء مدرسهء عالى سپهسالار ، ج 1 ص 80 و 134 ، و بفهرست كتابخانهء دانشگاه تهران ج 1 ص 150 .