تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى ) — صفحة 253

مساهمون:

ص٢٥٣
بسيار و رواج فراوان دارد و نسخه‌هاى متعدد مختلف از آن در كتابخانهاى امكنهء مذهبى ايران موجودست « 1 » . در عهد صفويان دنبالهء كار ابراهيم بن على كفعمى عالم معروف شيعى سدهء نهم و آغاز سدهء دهم ( م 905 ه ) در شرح اين مجموعه گرفته شد و عالمان بزرگى مانند مير داماد و شيخ بهائى و على بن حسن زوارى و ملا محسن فيض كاشانى و محمد صالح روغنى قزوينى و ملا محمد تقى مجلسى اصفهانى و پسرش ملا محمد باقر ، و سيد نعمة اللّه جزائرى شوشترى و شيخ حسين جيلانى لنبانى و ديگران بر آن شرح و تعليقه و حاشيه نوشتند و آقا حسين بن آقا جمال خوانسارى عالم معروف سدهء يازدهم ترجمه‌يى بپارسى از آن ترتيب داد « 2 » و گذشته ازين ، چند ترجمه و شرح فارسى ديگر از آن داريم كه در جزو آثار مذهبى فارسى ذكر خواهد شد . مجموعه‌هاى ديگرى از دعاها كه سلسلهء روايت آنها تا به امام صادق و امام باقر مىكشد ، بنام « ادعيهء سر » رائجست و غير از آنها مجموعه‌ها و كتابهاى فراوان ديگر از « ادعيه و اذكار » در اين عهد فراهم آمده كه براى شناختن آنها بهتر است بفهرستهاى مربوط در اين زمينه رجوع شود « 3 » . از مجموعهء نيايشهاى فارسى و آيينهاى نيايشگرى دفترهايى در اين عهد بپارسى ساخته شد كه هنگام مطالعه در ادبيات دينى بپارسى ، اشارتى ببرخى از آنها خواهيم داشت .

علم حديث

عالمان مذهبى اين عهد باهمتى بيش از هر زمان ديگر بتوسعه و تكميل علم حديث شيعهء اثنى عشرى پرداختند و در اين راه
هامش
( 1 ) - صحيفهء سجاديه بر دو گونه است : صحيفهء كاملهء سجاديه يعنى همين كه ميان شيعيان دوازده امامى رائج است ، و صحيفهء ديگر كه شيعهء زيديه دارند و آن را شيعهء اثنى عشرى « صحيفهء ناقصه » مىنامند . ( 2 ) - ازين مجموعه چاپهايى داريم و براى اطلاع از مجموع كارهايى كه دربارهء آن شده بنگريد به : روضات الجنات ، ج 2 ص 359 ؛ فهرست دانشگاه تهران ، ج 1 ص 152 - 161 كه در آنجا چهل و شش شرح از صحيفه برشمرده شده است . ( 3 ) - از آن جمله : فهرست كتابخانهء مدرسهء عالى سپهسالار ج 1 ص 13 - 77 و فهرست دانشگاه تهران مجلد اول .