از خود شايستگى نشان دادهاند و پادشاهان صفوى كه هريك عنوان مرشد كامل و دعوى رياست دينى داشته و بعنوان ترويج دين حق شمشير مىزدهاند ، ناگزير مىبايست هيچگاه گرد اين منكر نگردند ولى آنان نه تنها چنين نكردند بلكه دوران قدرتمند - يشان يكى از دورههاى رواج شرابخوارگى و رونق « شرابخانهها » و خرابات بود .
اگرچه در سال 939 ه يعنى در نهمين سال سلطنت شاه تهماسب « فرمان همايون شرف نفاذ يافت كه محتسبان آبروى پياله و جام عقوبت انجام را ريخته شيشهء ناموس ايشان را به سنگ افسوس زنند و بنصايح الحق مرّ پنبهء غفلت از گوش صراحى بكشند و اگر سركشى كند گردن او را نرم سازند » « 1 » ولى بعد از عهد آن پادشاه دوباره نوشيدن مى آزاد شد و بويژه در دوران امن و آرامش شاه عباسى شرابخانها رونق يافت . « بسيارى از جهانگردان خارجى و سفيران بيگانه كه در اين عهد بحضور شاه عباس رسيدند و شاهد اعمال اين شهريار در سفر و حضر بودند ، دربارهء عشق مفرط وى به شراب مطالبى نگاشتهاند . بطور كلى مردم ايران ، بويژه اغنيا علاقهء فراوانى ببادهگسارى داشتهاند . توماس هربرت « 2 » يكجا در سفرنامهء خود شرح مىدهد كه بهترين تحف حكام و واليان بزرگ بدرگاه شاه شرابهاى ناب بود . وى دربارهء مى گسارى مردم اين عهد مىنويسد : ميان تركان و ايرانيان تفاوت بسيار است ، از آن جمله در ميگسارى ، چه تركان بتبعيت از اوامر و نواهى دين به ظاهر از استعمال مسكرات اجتناب مىورزند اما پنهانى مىنوشند و حال آنكه ايرانيان كنونى مثل ايرانيان ادوار باستان آشكارا و بافراط ميگسارى مىكنند » « 3 » .
اگرچه شاه عباس در 1029 ه شرابخوارى را منع كرد و اين امر او جز در
هامش
( 1 ) - احسن التواريخ ، ص 246 .
( 2 ) -Sir Thomas Herbert( 3 ) - تاريخ سياسى و اجتماعى ايران از مرگ تيمور تا مرگ شاه عباس ابو القاسم طاهرى ، تهران 1354 ص 327 . قسمت منقول از سر توماس هربرت انگليسى از سفرنامهء ذيقيمتى است كه نوشته .