كلأ
: الْكَلَاءَة حفظ و نگهداشتن چيزى و باقى گزاردن آن است ، مىگويند :
كَلَاكَ اللَّهُ : خدا باقيت دارد .
بلغ بك أَكْلَأَ العمر : و عمر پايدار به تو بدهد و برساند .
اكْتَلَأْتُ بعينى كذا : چشمم از خواب باز ماند و بيدار باقى ماند .
گفت :
قُلْ مَنْ يَكْلَؤُكُمْ
. . . - 42 / انبياء « 1 » .
مُكَلَّأْ : لنگر گاه كشتىها كه در آنجا حفظ و نگهدارى ميشوند .
كَلَّاء : محلى است در شهر بصره كه چون لنگر گاه كشتى در آنجا واقع است آنطور ناميده مىشود « 2 » . از اين واژه معنى نسيئه به كَالِئ تعبير « 3 » شده است
هامش
( 1 ) بگو چه كسى شب و روز از عذاب خداى حفظشان مىكند ،بَلْ هُمْ عَنْ ذِكْرِ رَبِّهِمْ مُعْرِضُونَ- 42 / انبياء ) ولى اين كفر پيشگاه مغرور از ياد پروردگارشان روى ميگردانند .
( 2 ) كلّا ( ء ) با فتحه حرف اول و تشديد حرف ( ل ) بدون همزه يا با همزه ، هر مكانى است كه كشتىها در آنجا پهلو مىگيرند و ساحل هر نهرى است و نيز اسم محلهاى مشهور و بازارى در بصره است كه مردانى دانشمند نيز منسوب به همان محله هستند . ( معجم البلدان / ياقوت حموى 4 / 472 ) .
( 3 ) واژه نسىء و نسيئه در فارسى بگونه - نسيه - به كار ميرود يعنى خريد و فروشى كه بهاى جنس و متاع با تأخير و درنگ يا مدتدار پرداخت مىشود . كالىء - هم همان كالى است يعنى بيعانه دادن براى جنسى كه مىخواهند قيمتش را بطور نسيه و تأخير بپردازند كه غالبا در اين گونه معاملات سودى افزون بر سود اوليه بر قيمت جنس مىافزايند و لذا چنان كه در متن آمده و در تمام مآخذ لغوى و فقهى و اخلاقى ذكر شده پيامبر از چنين معاملاتى نهى فرموده است .