كنند و حال اينكه تحقيقا خداى تعالى حالات آنها را ميداند كه اين كار از ايشان حاصل نميشود و سر نميزند و حكم او هم در آن مورد گذشته است .
ولى مُكَالَمَه خداى تعالى با بنده دو گونه است : اول - در دنيا ، دوم - در آخرت .
1 - سخن گفتن خداوند با بنده در دنيا همان است كه در آيه :
ما كانَ لِبَشَرٍ أَنْ يُكَلِّمَهُ اللَّهُ . . .
51 / شورى .
از آن خبر داده است « 1 » .
2 - ولى سخن گفتن خداوند در آخرت با بنده همان ثوابى است كه ويژه مؤمنين است و بزرگداشتى است نسبت به آنها كه كيفيت آن بر ما پوشيده است ، و در قرآن خبر ميدهد كه از چنين كرامتى نسبت به كافرين خوددارى مىشود و از آن محرومند ، بنا به آيه :
إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ . . .
- 77 / آل عمران « 2 » .
هامش
( 1 ) تمام آيه چنين است :وَ ما كانَ لِبَشَرٍ أَنْ يُكَلِّمَهُاللَّهُ إِلَّا وَحْياً أَوْ مِنْ وَراءِ حِجابٍ أَوْ يُرْسِلَ رَسُولًا فَيُوحِيَ بِإِذْنِهِ ما يَشاءُ إِنَّهُ عَلِيٌّ حَكِيمٌ - 51 / شورى .
جز از راه وحى يا پوشيده از نظر يا بوسيله فرستادهاى كه به اذن او هر چه خواهد وحى كند با هيچ انسانى غير از آن راهها خداوند سخن نگويد كه او و الا و حكيم است .
( 2 ) ترجمه تمام آيه كه تفسير مطلب اخير است چنين است : كسانى كه پيمان و سوگندهاى خويش را نسبت به خداوند به بهائى ناچيز مبادله مىكنند و مىفروشند در آخرت نصيبى ندارند و روز قيامت خداوند با آنان سخن نمىگويد و بسويشان .