يعنى [ مشك پر آب - نيك دانا و زياد آگاه - آگاه به انساب و نياى مردمان . ] و آيه :
وَ قاتِلُوا الْمُشْرِكِينَ كَافَّةً
كَما يُقاتِلُونَكُمْ كَافَّةً ( 36 / توبة ) .
گفته شده معنايش اينست همانطور كه با شما مىجنگند در حالى كه شما را ميرانند ، شما نيز با آنها آنگونه بجنگيد و دفعشان كنيد . و نيز گفتهاند معنى آن اينست كه با آنها دسته جمعى بجنگيد همانطور كه آنها با شما چنان مىجنگند زيرا جماعت را - كافة - مىگويند چنان كه جماعت را - وازعة - نيز مىگويند . بخاطر نيرومنديشان با اجتماعشان و بر اين اساس گفت :
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ادْخُلُوا فِي السِّلْمِ كَافَّةً
( 208 / بقره ) .
( اى اهل ايمان همگى متفقا نسبت باوامر خدا تسليم باشيد و از راههاى شيطانى پيروى مىكند ) .
فَأَصْبَحَ يُقَلِّبُ كَفَّيْهِ
عَلى ما أَنْفَقَ فِيها ( 42 / كهف ) .
كه اشارهاى است به حال پشيمانى و آنچه را كه در حال پشيمانيش به او دست ميدهد و به او ميرسد « 1 » .
هامش
( 1 ) در مورد كسى است كه از خست نمىخواست از ميوههاى باغش انفاق كند كه باغش به آفت عذاب دچار مىشود و ميوههايش نابود و شروع كرد دستان خود را براى حسرت مالى كه در باغ خرج كرده بود بهم ميسائيد و با زير و رو كردن ، درختان تاكش كه بر چوب بستها سقوط كرده بود مىگفت اى كاش مشرك نميشدم .