لقب
: لَقَبْ نامى است كه انسان را با آن ، اسم مىبرند و غير از اسم اول هر كسى است كه در لقب صفت معنى در نظر گرفته مىشود غير از اسم اول او از اين جهت شاعر ميگويد :
و قلّما ابصرت عيناك ذا لقب * الّا و معناه ان فتشت في لقبه
( چشم تو كمتر به كسى كه لقبى دارد برخورد مىكند مگر اينكه اگر دقت كنى صفت و معنى او را در لقبش مىبينى ) .
لقب دو گونه است :
اول : لقبى كه تشريفاتى است و مخصوص زمامداران است .
دوم : لقبى كه صفت واقعى كسى است كه گاهى عيبى است كه در او هست لذا خداوند از اين كار يعنى با لقب زشت كسى را خواندن و ناميدن نهى مىكند در آيه :
وَ لا تَنابَزُوا بِالْأَلْقابِ
- حجرات / 11 ) « 1 » .
هامش
( 1 ) آيه فوق كه از حكمت عملى و بر وجود انسانها در جامعه سخن ميگويد يكى از آداب اجتماعى در جامعه بشرى است ميگويد :
« اى انسانها به خدا پيوسته و با ايمان هميشه با عدالت رفتار كنيد و نبايد هرگز گروهى از شما كه مؤمن هستيد گروه مؤمن ديگر را مسخره و استهزا كنيد ممكن است آن عده بهترين مؤمنين باشند زنان مؤمن هم نبايد چنين كارى انجام دهند ، هرگز عيبجوئى مكنيد و با نام و القاب زشت و ناپسند يكديگر را صدا نزنيد كه پس از ايمان آوردن آنها به خداوند نام گذشته آنها را بر آنها بنهيد و اگر چنين باشد و توبه نكنيد ظالم و ستم كاريد » .