كسى از عهدهء اسبى چنين بيرون نمىآيد * به غير از خواجه فضل اللّه يزدانى كه زر دارد . . .
21 - فانى « 1 »
امير كبير نظام الدين عليشير بن مير غياث الدين كجكنه از امراى بسيار معروف عهد سلطان حسين بايقرا و نديم و مقرب خاص او ، شاعر و نويسندهء ذو اللسانين ( تركى و فارسى ) ، صاحب خيرات و مبرات بسيار ، اديب و مشوق بزرگ ادبا و شعراى زمان بود .
وى كه شعر تركى و فارسى مىسرود در ديوان تركى خود نوايى و در ديوان فارسى فانى تخلص مىكرد . البته شاعران ديگرى ، هم در عهد تيمورى با تخلص فانى بودهاند مانند فانى هروى و فانى بخارى ، و در قرن دهم نيز همين تخلص را چند شاعر ديگر
هامش
( 1 ) - دربارهء فانى ( امير عليشير نوائى ) نظر باهميتى كه در تاريخ قرن نهم و اوايل قرن دهم دارد ، در مآخذ مختلفى سخن رفته و مقالات قابل توجه دربارهء او نگارش يافته ، مخصوصا مجموعهء مقالات و اطلاعاتى كه بمناسبت پانصدمين سال ولادتش در سال 1948 ميلادى ( 1327 شمسى هجرى ) در تاشكند ( جمهورى ازبكستان ) فراهم آمده و شرح آن در شمارهء چهارم سال چهارم پيام نو در تهران مذكور افتاده است . علاوه بر اين از ميان مآخذ مختلفى كه دربارهء او داريم بمنابع ذيل مراجعه كنيد :
* مجالس النفائس ( لطائفنامه ) ص 133 - 136 و مقدمهء همين كتاب بقلم آقاى على - اصغر حكمت .
* تذكرة الشعراء دولتشاه ص 559 - 579 .
* حبيب السير ، تهران خيام ، موارد مختلف از مجلد چهارم خاصه صحايف 159 160 و 253 - 256
* تحفهء سامى ، ص 179 - 181 .
* از سعدى تا جامى ( ج 3 تاريخ ادبيات برون ) چاپ دوم ترجمهء آقاى على اصغر حكمت صحايف : 634 - 637 و 668 - 669 و 738 - 744 .
* مقدمهء ديوان فانى ، چاپ تهران ، 1342
* تاريخ نظم و نثر در ايران ص 289 - 291 و غيره .