18 - آصفى « 1 »
خواجه آصفى را معاصران او و سخنشناسان نزديك بعهد وى ، همگى بلطافت سخن و صفاى ذهن سليم و ذكاى طبع مستقيم ستودهاند . با آنكه در غالب تذكرهها از او ياد شده ، معمولا تنها بذكر تخلص وى « آصفى » اكتفا كرده و بنامش اشارتى ننمودهاند .
بعضى از معاصران نيز كه در جستجوى اسمش برآمدند او را گاه بضرس قاطع « آصف » « 2 » و گاه بحدس و گمان « كمال الدين » و « مقيم الدين » « 3 » خواندهاند .
پدرش خواجه نعيم الدين نعمة اللّه بن خواجه علاء الدين على قهستانى از معاريف عهد شاهان تيمورى بود . خواجه علاء الدين على خازن و مشرف خزانهء تيمورى بود و پسرش نعيم الدين نعمة اللّه از عهد شاهرخ تا عهد سلطان ابو سعيد تيمورى ( 855 - 873 ه ) در مقامات ديوانى شاغل درجات بلند و از آن جمله مدتى وزير ابو سعيد و سپس هم در عهد او چندگاهى وزير استراباد بود تا در سال 872 ه در راه ميان استراباد و عراق درگذشت « 4 » .
هامش
( 1 ) - دربارهء او رجوع شود به :
* تذكرة الشعراء دولتشاه سمرقندى ، تهران ، ص 584 - 586 .
* حبيب السير ، تهران خيام ، ج 4 ص 354 .
* تاريخ نظم و نثر در ايران ص 308 - 309 .
* صحف ابراهيم نسخهء عكسى .
* آتشكدهء آذر چاپ آقاى سادات ناصرى ص 750 - 752 .
* بهارستان سخن ص 385 - 387 .
* تحفهء سامى ص 97 - 98 .
* مجالس النفائس ص 58 و 231 .
* ديوان آصفى هروى چاپ تهران ، 1342 باهتمام آقاى هادى ارفع و مآخذ ديگر از تذكرهها . . .
( 2 ) - تاريخ نظم و نثر در ايران ص 308 .
( 3 ) - مقدمهء ديوان آصفى ص « سى و هشت »
( 4 ) - دستور الوزراء خواندمير ، تهران 1317 . ص 372 - 376 .