تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى ) — صفحة 13

مساهمون:

ص١٣
و ترغيب هنرمندان دست كمى از آنان نداشتند . كثرت عدد شاعران و نويسندگان و اهل علم و ادب و تعدد آثار آنان در دورهء گوركانيان خود داستانى ديگر دارد كه بجاى خود مذكور خواهد افتاد .

قراقويونلو

طايفهء قراقويونلو و يك طايفهء ديگر بنام آق‌قويونلو از تركمانانى بودند كه در حملات مغولان ، بانضمام طوايف زردپوست ديگر آسياى مركزى ، بفلات ايران روى آورده در نواحى الجزيره يعنى شمال عراق كنونى و جنوب شرقى تركيه سكونت اختيار نمودند . فعاليتهاى اين تركمانان بمناسبت قرب جوار با سرزمين كنونى ايران و تأثيراتى كه در فرهنگ ايرانى داشته‌اند ، قابل توجه و دقت كافيست . در علت تسميهء اين دو طايفه گفته‌اند كه چون طايفهء نخستين نقش گوسفند سياه بر بيرق داشتند و طايفهء دوم گوسفند سفيد بر رايت خود ترسيم مىكرده‌اند ، به اين دو نام موسوم گرديده‌اند . قراقويونلو كه بر مذهب شيعه بودند در شمال درياچهء وان سكونت داشتند و خود بعشاير و قبايلى تقسيم مىشدند و از آن جمله است طايفهء بهارلو كه بقاياى آنها امروز در حدود دارابجرد فارس سكونت دارند . از اين طايفه « بيرم خواجه » در دستگاه سلطان اويس جلايرى ( 757 - 776 ه . ) وارد خدمت شد و در سلك امراى او درآمد و پسرش قرا محمد نيز همين مقام را در دستگاه سلطان احمد بن اويس جلايرى داشت و پس از وى پسرش قرايوسف جاى پدر را گرفت و اوست كه بتأسيس سلسله‌يى از سلاطين بنام سلاطين قراقويونلو موفق گرديد زيرا در حملات تيمور بر سلطان احمد جلايرى پاى از دايرهء اطاعت مخدوم بيرون نهاد و با او از در مخالفت و جدال درآمد و بر عراق عرب استيلا يافت ، ليكن دچار حملات مكرر ميرزا ابا بكر پسر ميرانشاه و ميرزا رستم پسر عمر شيخ گوركانى شد كه از جانب نياى خود تيمور بسركوبى او آمده بودند ، و بدين سبب مدتى در فرار بدرگاه سلطان ايلدرم بايزيد عثمانى و دستگاه سلطان مصر و حتى در اسارت اين سلطان اخير بسر برد تا بعد از مرگ تيمور در تكاپوى بازيافتن متصرفات خود بازگشت و با فتح ديار بكر ساز و سامان كار را از سر گرفت و بسال 809 با شكست دادن ميرزا ابا بكر در نخجوان بر ايالت آذربايجان مسلط گرديد و يكسال بعد يعنى در سال 810 بار ديگر با