فرزندان و نبيرگانش كه قدرت فراوانى حاصل نمود ابو النصر حسن بيك معروف به اوزون حسن ( حسن دراز ) پسر على بيگ است كه در سال 857 برادر خود جهانگير را بر كنار نمود و رياست طايفهء آققويونلو را در دست گرفت . نخستين سالهاى رياست او تا سال غلبه بر جهانشاه ( 872 ه . ) در جنگها و ستيزهاى مداوم با برادران و امراى محلى اطراف ديار بكر گذشت . حسن بيگ به علت نزديكى حوزهء قدرتش با طرابوزان دختر آخرين امپراطور مسيحى طرابوزان يعنى « كارلويوآنس » « 1 » را بزنى گرفته بود و از اينرو با او اتحاد داشت ، و چون سلطان محمد فاتح پادشاه عثمانى در سال 857 قسطنطنيه را فتح كرد ، طرابوزان را نيز علىرغم اعتراض اوزون حسن بر متصرفات خود افزود و به همين سبب اوزون حسن شروع بدستاندازى بر قلمرو سلطنت عثمانى كرد تا عاقبت صلحگونهيى ميان حسن و محمد وقوع يافت . بد نيست بدانيم كه مادر شاه اسمعيل يعنى منكوحهء شيخ حيدر موسوم به « مارتا » « 2 » خاتون يكى از چهار فرزند اوزون حسن است كه از زن مسيحى او ، دختر امپراطور طرابوزان بوجود آمده بود .
بهرحال بعد از آنكه اوزون حسن پس از زد و خوردهاى پياپى با برادران و امراى اطراف ديار بكر و تاختوتاز در بعضى از قلمرو حكومت عثمانى قدرتى حاصل كرد ، با جهانشاه قراقويونلو مواجه گشت و اتفاقا او را در شكارگاه يافته بقتل رسانيد ( 872 ه ) و بر متصرفات او در ايران مستولى شد . سال بعد با سلطان ابو سعيد تيمورى كه بجنگ او آمده بود ، در قراباغ اران درآويخت و او را منهزم و اسير كرد و به « يادگار محمد » نبيرهء شاهرخ سپرد تا بقصاص خون جدهاش گوهرشاد از زيور حيات عارى سازد . بدين ترتيب تمام آذربايجان و عراق عرب و عجم و فارس و كرمان تا سواحل خليج فارس و عمان در حوزهء تصرف او درآمد . واقعهء عمدهء سلطنت اوزون حسن بعد از اين وقايع ، جنگهاى مقرون بناكامى با سلطان محمد فاتح ، و نيز فتح تفليس در سال 881 هجرى بود و او يكسال بعد يعنى بسال 882 بدرود حيات گفت .
هامش
( 1 ) -Karlo Joannes( 2 ) -Martha