وزارت خواجه علاء الدين محمد فريومدى وزير خراسان ( م 742 ه . ) « 1 » شاعرى نوجوان بود و ازينروى بايد در حدود اواسط نيمهء اول قرن هشتم ولادت يافته باشد .
اوايل عمر لطف اللّه ، همچنانكه از دو بيت منقولش برمىآيد ، در نيشابور بكسب هنرها و فضايل گذشت و بعد از تحصيل قدرت شاعرى به خدمت خواجه علاء الدين محمد فريومدى صاحب ديوان خراسان روى آورد . اين خواجهء فاضل همانست كه ابن يمين فريومدى شاعر در خدمتش سمت استيفاء و تحرير طغراها داشت و در چند قصيده او را مدح گفت « 2 » . وى در روز چهارشنبه 27 شعبان سال 742 ، هنگامى كه از بيم تطاول سربداران باستراباد مىگريخت كشته شد . مولانا لطف اللّه چنان كه خود در يكى از قصائدش اشاره كرده ، در دوران جوانى و آغاز شاعرى به خدمت اين وزير دانشمند راه جسته و سخنش محل اعتنا و توجه او بوده است ، و نيز در خدمت همين وزير بود كه لطف اللّه با ابن يمين فريومدى آشنايى يافت و اشعار خود را بر او عرضه كرد و مورد تشويق و تحسين آن استاد قرار گرفت . لطف قصيدهء مذكور را در بيان حال دوران شباب ساخته و چنين گفته است :
ياد شب و روزى كه مرا يار قرين بود * با يار قرين كلبهء من خلد برين بود
با طالعم اجرام به تثليث قران داشت * تا بارخ دلخواه همه كام قرين بود
ديوان عرب چشم مرا منظر و منظور * دوران پدر بخت مرا يار و معين بود
عيشى بمرادم به دو كارى بگشادم * يسرى بيسارم به دو يمنى بيمين بود
بر دو قصب من ز يمن بود و زششتر * داه « 3 » و رهى « 4 » از مملكت راى « 5 » و تكين بود « 6 »
در رشتهء نطقم در نظم ارچه بها داشت * در مخزن فكرم گهر نظم دفين بود
هامش
( 1 ) - رجوع كنيد به همين كتاب ج 3 ص 952 و 953
( 2 ) - رجوع شود به ديوان ابن يمين فريومدى ، تهران ، ص 24 ، 59 ، 67 و صحايف ديگر .
( 3 ) - داه : نوكر ، خدمتكار ، خادم
( 4 ) - رهى : چاكر ، غلام
( 5 ) - مملكت راى : هندوستان
( 6 ) - مملكت تكين : تركستان