و چنان كه خواهيم ديد عاقبت او بود كه توانست ممالك پدر را تا حدى از آشفتگى برهاند .
وى چند پسر داشت كه از آنميان الغ بيك و بايسنقر از همه معروفترند .
مجموع اولاد و احفاد ذكور تيمور هنگام مرگش 36 تن بودند ، و حال ممالك وسيع و دولت بادآوردهيى كه براى آنان بدون تعيين تكليف قاطعى بازمانده بود ، با چنين تعددى در افراد و اهواء معلوم و مشهود است . تيمور در حيات خويش ممالك مفتوح را بين پسران و نوادگان تقسيم كرد و پيرمحمد فرزند غياث الدين جهانگير را به علت آنكه فرزند پسر ارشدش بود ، و اگر پدرش زنده مىبود ولايتعهدى از آن وى ميشد ، بوليعهدى برگزيد ، ولى هنگامى كه تيمور در سفر جنگى خود در شهر اترار درگذشت ، سردارانش ببهانهء آنكه پيرمحمد در اردو نبود و ميرزا خليل سلطان پسر ميرانشاه در ركاب جدش بسر مىبرد ، او را بسلطنت برگزيدند و افتراق و دودستگى را از همينجا شروع كردند .
اگر بخواهيم شرح اختلافات و كشاكشهايى را كه از اين پس ميان پسران و نوادگان تيمور رخ داد در اينجا شرح دهيم كار بدرازا مىكشد و از شيوهيى كه تاكنون در تحرير نخستين فصل از هر مجلد اين كتاب داشتيم دور خواهيم افتاد . همين قدر بايد بدانيم كه جنگها و كشاكشهاى شاهزادگان ( ميرزايان ) تيمورى بدينجا كشيد كه ممالك وسيع تيمور به دو قسمت بزرگ منقسم گرديد ، قسمت غربى آن ، ايران غربى و عراق عرب و الجزيره و اران و گرجستان و ارمنستان بود كه تحت حكومت جلال الدين ميرانشاه و پسرانش ابو بكر و عمر قرار داشت ، و قسمت شرقى يعنى خراسان و ماوراء النهر و نواحى مجاور آنها در اختيار شاهرخ درآمد . قسمت نخستين كه در برابر قدرتهايى چون دولت آل جلاير و تركمانان قراقويونلو قرار داشت ، ديرى در دست تيموريان نماند ، و قسمت شرقى كه در دست شاهرخ بود مدتها ، تا سقوط قاطع دولت تيمورى ، براى فرزندان امير تيمور گوركان باقى ماند و شاهرخ با لشكركشيهايى كه كرد ، توانست به زودى گرگان و سيستان و كرمان و فارس و عراق عجم را هم به تصرف درآورد ، و حتى بانتقام قتل برادر خود جلال الدين ميرانشاه كه بدست تركمانان قراقويونلو كشته شده بود ، در سال 823 عازم آذربايجان شود . در اين حمله قرايوسف تركمان ، پيش از اينكه بجنگ با شاهرخ دست يازد ، بدرود
تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى ) — صفحة 6
مساهمون: ذبيح الله صفا
ص٦