مغول ، و يك باب را به شاهان و شاهزادگان تيمورى ، و يك باب را بشاهان و شاهزادگان مظفرى و جلايرى و تركمانان آققويونلو و قراقويونلو و چهار تن از نخستين چهرههاى درخشان صفوى يعنى شاه اسمعيل و شاه طهماسب و سام ميرزا و بهرام ميرزا و دو تن از عثمانيان ، و باب ديگرى را به چند تن از پادشاهان هند مقارن دورهء تيموريان و غيره « 1 » . . .
شاعران تيمورىنسب
عنوان باب سوم اين كتاب ، كه در نوشتن آن استفادهء كثيرى از ترجمهء مجالس النفائس امير عليشير شده ، چنين است : « در ذكر احوال سلاطين سمرقند و خراسان ، از اولاد امير تيمور گوركان كه بشعر ميل فرمودهاند و گفتهاند » و تنها ذكر فهرست نام اين شاهان و شاهزادگان ، ما را به علت اصلى آنهمه تشويق كه تيموريان از شاعران و اديبان و منشيان مىكردهاند راهبرى مىكند . از آن ميان خليل سلطان پسر ميرانشاه بن تيمور كه بعد از وفات نياى خود ، از سال 807 تا 812 در سمرقند سلطنت داشت ، عدهيى شاعر را در دستگاه خود تربيت مىكرد و آنانرا بصلات جزيل مىنواخت . وى « بغايت خوشطبع و ظريف و نكتهگذار بود ، و هميشه در مجلس او خوش طبعان حاضر بودند ، و خود نيز شعر را پخته مىگفت ، چنانچه خواجه عصمت در تعريف ديوان اشعار او مىگويد :
دل كبابيست كزو شور برانگيختهاند * وز نمكدان خليلش نمكى ريختهاند « 2 »
نمونهيى از شعر او را دولتشاه آورده است « 3 » .
نوادهء ديگر تيمور ، اسكندر ميرزا پسر ميرزا عمر شيخ بن تيمور كه به علت حكومتش در شيراز ( تا سال 818 ه ) به اسكندر شيرازى مشهور بوده ، نيز در فهرست شاعران ذكر شده است .
زين الدين ابا بكر ميرزا ( م 884 ه ) پسر سلطان ابو سعيد ميرزا ( م 873 ه ) پسر سلطان محمد ميرزا پسر ميرانشاه بن تيمور شعر فارسى و تركى را خوب مىسرود .
هامش
( 1 ) - اين كتاب بهمت و بكوشش دوست فاضلم آقاى سيد حسام الدين راشدى در جزو مجموعهء سندى ادبى بورد حيدرآباد بسال 1968 ميلادى طبع شده است .
( 2 ) - روضة السطلاطين ص 33
( 3 ) - تذكرة الشعراء ص 396 - 397