دوانى ( م 908 ) نيز در سال 905 شرحى بر آن ترتيب داد و گويند كه اين آخرين تأليف دوانى بود . بر اين شرح حواشى متعدد نوشتهاند و از آن جمله است حاشيهء احمد بن محمد تفتازانى ( م 906 ) نوادهء علامه تفتازانى بزرگ « 1 » .
بر كتاب عقائد نسفى هم كه از كتب معروف كلامى در قرن ششم است « 2 » شارحان قرن نهم بر سيرهء قرون مقدم به نوشتن شروح و حواشى سرگرم بودند . از جملهء شروح معروف اين كتاب چنان كه در مجلد سوم ديديم شرح تفتازانى بود . بر اين شرح شروح و حواشى متعدد نوشته شد از آن جمله است حاشيهء خيالى ( احمد بن موسى متوفى بعد از سال ( 862 ه ) ، و حاشيهء علاء الدين على بن محمد معروف به مصنفك ( م 871 ) بر شرح مذكور ، و حاشيهء ملازادهء هروى ( احمد بن عثمان ، م 900 ه ) و غيره و غيره « 3 » .
بر كتاب مواقف عضدى « 4 » هم در قرن نهم شرحها و حاشيههايى چند نوشته شده است كه بيشتر آنها على الرسم در خارج از ايران خاصه در بلاد روم تأليف يافت . در آغاز عهد تيمورى چنان كه قبلا ديدهايم مير سيد شريف جرجانى شرح معروف خود را بر اين كتاب نوشت و بعد از آن عدهيى ديگر بر آن شرح شروح و حواشى نگاشتهاند مثل حاشيهء فنارى ( حسن بن محمد م 886 ه ) و حاشيهء خواجهزاده ( م 893 ه ) كه بامر سلطان بايزيد خان نوشته ، و حاشيهء مولى سيدى على العجمى ( م 860 ) و حاشيهء مولى فتح اللّه شروانى ( م 891 ) بر قسمت الهيات آن كتاب و بر حاشيهء قاضى شمس الدين بساطى ( م 842 ) و غيره « 5 » .
كتاب تجريد الكلام خواجه نصير طوسى هم چنان كه بجاى خود ذكر شده « 6 » در اين دوره از جملهء موضوعات مهم كار براى شارحان و حاشيهنويسان بوده است و ما بقسمتى از آنها در جاى خود اشاره كردهايم و علاوه بر آنها در اينجا حواشى جلال الدين دوانى را بر شرح جديد ( يعنى شرح علاء الدين قوشجى متوفى بسال 879 بر كتاب مذكور ) و رد مير صدر الدين محمد
هامش
( 1 ) - كشف الظنون ، ستون 1144
( 2 ) - همين كتاب ، ج 3 ص 229
( 3 ) - كشف الظنون ، ستونهاى 1145 - 1149
( 4 ) - همين كتاب ، ج 2 ص 229
( 5 ) - كشف الظنون ، ستونهاى 1891 - 1894
( 6 ) - همين كتاب ج 3 ص 230