ديگر كتاب يادگار در يك مجلد است كه آن هم در طب است و جرجانى آن را براى خوارزمشاه تصنيف كرد « 1 » .
اعتقاد اهل سنت و جماعت
رسالهيى مختصر است از نجم الدين ابو حفص عمر بن محمد بن احمد نسفى از كبار ائمهء حنفيه در قرن پنجم و ششم هجرى ، ملقب به « مفتى الثقلين » ( 461 - 537 ) . وى در فقه و حديث و تفسير و بحث و جدل متبحر بود و در هريك ازين علوم تأليفاتى داشت چنان كه مجموع آثار او را بالغ بر يكصد كتاب نوشتهاند . ابو حفص نسفى اين رساله را در بيان اصول معتقدات اهل سنت بسال 535 نوشته است « 2 » . شاگرد و جامع رسالهء ابو حفص در آغاز رساله تاريخچهء تأليف اين رسالهء كوچك مهم را ياد كرده و آنگاه بنقل عبارات استاد خود پرداخته است بدينگونه :
« مىگويد بندهء ضعيف على بن ابى بكر بن عبد الجليل الرشد انى طيب اللّه تربته و رفع فى الجنان رتبته كه اين كتابى است كه خواجه امام اجل زاهد حجاج نجم الدين ابو حفص عمر بن محمد بن احمد النسفى رحمه اللّه جمع كرده است در بيان اعتقاد اهل سنت و جماعت بپارسى . و سبب اين جمع آن بود كه در عهدى كه سلطان اعظم سنجر بن ملكشاه رحمه اللّه بسمرقند آمد با لشكر و امراء اهل اسلام ، در دهم ماه رجب سال پانصد و سى و پنج ، و با امير ابو الفضل سيستانى امام رسيده بود ، امير امام لقب ، درخواست كرد از ائمهء اجلهء سمرقند تغمدهم اللّه برحمته كه مىبايد كه در بيان اعتقاد اهل سنت و جماعت چيزى بنويسيد ، و خطوط خود بر آنجا ثبت كنيد تا با خود بدان ولايت ( يعنى سيستان ) برم و هركه بر خلاف اين گويد بزجر و نكال بمذهب آرم بتوفيق اللّه تعالى . اجابت كردند و همهء ائمه بخواجه امام نجم الدين رحمه اللّه اشارت كردند تا وى بنوشت و ائمه در تصويب آن خطوط خويش در آخر ثبت كردند . . . و اين بندهء ضعيف اين نسخه را بغنيمت داشت و بر مصنف برخواند و تصحيح كرد و آغاز كتاب اين است . . . بدانك دين حق ، و آن مذهب اهل سنت و جماعت است ، آنست كه بدل اعتقاد كنى و به زبان مقر آيى كه عالم محدث است ، كل وى و ابعاض وى و جواهر وى و اعراض وى ، و صانع وى يك خداى
هامش
( 1 ) - دربارهء اين كتب جرجانى و كسب اطلاعات بيشتر دربارهء آنها رجوع كنيد به حواشى تتمة صوان الحكمة ص 216 - 219 ؛ حواشى چهارمقاله چاپ ليدن ص 233 و 237 - 238 ؛ فهرست كتابخانهء دانشگاه تهران ج 3 بخش دوم ص 755 - 763 .
( 2 ) - آقاى محمد خوانسارى و آلبرت ناپلئون كمپانيونى اين رساله را از مجموعهيى به خط خواجه محمد پارسا ( م . 822 ) استخراج كرده و بطبع رسانيدهاند .