26 - شاه بورجا
حكيم شهاب الدين شاه على ابو رجاء غزنوى يكى از شاعران مشهور غزنين در اواسط قرن ششم بوده است . نام او را عوفى « 1 » به همان نحو كه ديدهايم آورده و معاصر شاعر يعنى نظامى عروضى « 2 » تنها به « شاه بورجا » كه گويا نام مشهور او بوده اكتفا كرده است . از تذكرهنويسان متأخر هدايت « 3 » اسمش را شهاب الدين و او را مشهور بشاه ابو رجا دانسته ولى لطفعلى بيگ آذر « 4 » اسم او را محمد و نام پدرش را رشيد و لقبش را شهاب الدين آورده است . دربارهء اسم و كنيهء او قول عوفى كه نزديكتر بدورهء شاعر ميزيسته بيشتر باوركردنى است اما اسم پدرش را تنها آذر آورده و « رشيد » گفته است و نميدانيم درست است يا نه . تذكرهنويسان از شرح حال او اطلاعى ندادهاند جز آنكه او را معاصر يمين الدوله بهرامشاه غزنوى دانستهاند و در قصايدى نيز كه ازو بازمانده مدح بهرامشاه ديده مىشود و بنابرين شاعر معاصر آن سلطان و همدورهء استادان بزرگ ديگرى از قبيل سنائى و سيد حسن غزنوى و مختارى و سيد محمد ناصر علوى بوده است . تاريخ وفات او نيز معلوم نيست . آذر وفات او را در سال 598 و هدايت در 597 دانسته است و اين هر دو قول مستبعد به نظر مىرسد زيرا درين صورت ميبايست نزديك پنجاه سال بعد از فوت ممدوح خود زنده بوده و عمر بسيار دراز يافته باشد .
عوفى ديوان او را « مقبول » و « كلّى اشعار او را معمول » دانسته است و از اينجا معلوم مىشود كه او از جملهء استادانيست كه شهرتش بعد ازو نيز باقى مانده بود . از ابيات معدود او كه در دست است قدرتش در ايراد معانى دقيق دلآويز و عبارات نغز استادانه و روان و خيالانگيز آشكارست . از اشعار اوست :
نازنين سرو بارور نگرش * كه برد سجدهء سرو غاتفرش
هامش
( 1 ) - لباب الالباب ج 2 ص 276
( 2 ) - چهارمقاله چاپ ليدن ص 28
( 3 ) - مجمع الفصحا ج 1 ص 68
( 4 ) - آتشكده چاپ هند ص 113